Trường Hai Bà Trưng
Bên bờ Nam sông Hương, trên con đường Lê Lợi của Huế, có một ngôi trường màu hồng mà nhiều người đi qua vẫn ngoái đầu nhìn lại. Đó là Trường Hai Bà Trưng, người Huế lớn tuổi vẫn quen gọi bằng cái tên cũ, Đồng Khánh.
Trường được thành lập năm một nghìn chín trăm mười bảy, là trường nữ sinh đầu tiên dành cho mười ba tỉnh Trung Kỳ. Một ngôi trường dành riêng cho nữ sinh, phủ sóng cả một dải đất miền Trung rộng lớn, ra đời từ hơn một trăm năm trước. Điều đó không nhỏ chút nào.
Các cô nữ sinh Đồng Khánh ngày ấy mặc áo dài tím. Màu tím ấy trở thành thứ người ta nhớ đến đầu tiên khi nghe tên trường. Họ học may vá, nấu nướng, và cả làm thơ. Nữ công gia chánh không chỉ là kỹ năng, mà là cách người Huế dạy một người con gái biết sống có nề nếp, biết giữ cái đẹp trong từng việc nhỏ.
Cả nhà có thể tưởng tượng buổi sáng ngày ấy bên sông Hương. Những tà áo tím thướt tha từ cổng trường ra phố. Tiếng nước chảy. Tiếng guốc trên đường lát đá. Một Huế trầm mà sống động, không ồn ào nhưng đủ để người ta nhớ mãi.
Điều đáng nhớ ở Trường Hai Bà Trưng không chỉ là tên gọi, mà là lớp ký ức mà nơi này giữ lại cho cả một vùng đất. Huế không chỉ nằm trong những biểu tượng thật lớn. Huế còn nằm trong những chi tiết vừa đủ nhỏ để mình nghe được tiếng đời sống, và vừa đủ sâu để sau chuyến đi vẫn còn nhớ lại.
Nếu một ngày cả nhà đi qua con đường Lê Lợi, hãy thử nhìn qua cánh cổng trường màu hồng ấy. Có thể cả nhà sẽ thấy, đâu đó trong khoảng sân yên tĩnh giữa trưa, bóng dáng của một Huế mà tà áo tím vẫn còn phảng phất đến tận hôm nay.