Làng chiếu Cẩm Nê

Nếu cả nhà đã từng nằm trên một tấm chiếu mùa hè, cảm nhận những sợi cỏ mát lạnh áp vào lưng, thì Cẩm Nê chính là nơi tấm chiếu ấy được sinh ra.

Làng chiếu Cẩm Nê nằm ở Hòa Vang, cách trung tâm Đà Nẵng không xa. Nghe tên làng, nhiều người tưởng đây chỉ là một điểm ghé qua. Nhưng ở Cẩm Nê, nghề dệt chiếu đã bám rễ từ thời triều Nguyễn, khi những tấm chiếu cói mịn màng từ vùng này được chọn dùng trong cung đình. Nghề ấy không phải một ngày mà thành. Nó lớn lên qua nhiều đời tay thợ, qua từng mùa cắt lát, phơi sợi, nhuộm màu rồi mới ngồi vào khung dệt.

Nguyên liệu chính là cây lát, loại cây mọc ở những vùng đất ngập nước quanh vùng. Người thợ thu hoạch từng bó, phơi khô dưới nắng cho sợi se lại, rồi nhuộm màu bằng những thứ mà tay nghề truyền lại qua nhiều thế hệ. Khi sợi đã đủ độ, người thợ ngồi trước khung dệt, đưa từng sợi ngang qua từng sợi dọc, lặp đi lặp lại cho đến khi tấm chiếu hiện ra với hoa văn rõ ràng, chắc chắn. Không có máy móc làm thay. Tất cả là đôi tay.

Cả nhà có thể ngồi nhìn một người thợ Cẩm Nê dệt chiếu và sẽ thấy rằng đây không phải công việc của sự vội vã. Mỗi đường dệt cần chính xác, mỗi màu sợi cần đặt đúng chỗ. Một tấm chiếu hoàn chỉnh có thể mất nhiều ngày. Nhưng khi xong, nó bền, mát, và mang theo dấu tay của người đã làm ra nó.

Điều khiến Cẩm Nê đáng nhớ không chỉ là sản phẩm, mà là sự tồn tại của cả một cách sống. Nghề chiếu ở đây đang đứng trước nguy cơ mai một. Lớp trẻ lớn lên có nhiều lựa chọn hơn. Máy dệt công nghiệp làm ra chiếu nhanh hơn, rẻ hơn. Những người thợ lành nghề ngày một ít đi.

Nhưng ở Cẩm Nê vẫn còn những đôi tay giữ nghề. Vẫn còn những khung dệt đặt trước hiên nhà, vẫn còn tiếng sợi lướt qua nhau trong buổi sáng yên tĩnh. Đến đây, cả nhà không chỉ thấy một làng nghề, mà thấy cả một sự kiên trì lặng lẽ, không cần ai chú ý mà vẫn cứ tiếp tục từng ngày.

Cẩm Nê nhắc mình rằng những thứ thật sự quý thường không ồn ào. Chúng chỉ ở đó, bền bỉ như sợi lát qua bàn tay người thợ, và chờ ta đủ kiên nhẫn để nhận ra.