Làng Sình

Bên dòng sông Hương, có một ngôi làng mà người Huế giữ gìn như giữ một ngọn lửa nhỏ qua nhiều thế hệ. Đó là Làng Sình, nơi nghề tranh mộc bản dân gian đã sống bền bỉ hơn bốn trăm năm.

Làng thuộc vùng Phú Vang của Huế. Nhìn bên ngoài, đây chỉ là một ngôi làng bình thường với mái nhà, vườn cây, con đường đất quen thuộc. Nhưng bước vào bên trong, cả nhà sẽ thấy điều mà ít nơi nào còn giữ được, những bản khắc gỗ cũ kỹ, những tờ giấy xếp ngăn nắp, và đôi tay người thợ không bao giờ nghỉ.

Tranh Làng Sình được làm hoàn toàn bằng tay. Người nghệ nhân quét màu lên bản khắc gỗ, rồi áp tờ giấy lên, ấn đều, lật ra. Chỉ một cử chỉ ấy, một bức tranh con gà, hay một ông tướng oai nghiêm đầy màu sắc bỗng hiện ra như phép thuật. Trẻ em đứng nhìn thường không nói gì, chỉ mắt tròn mắt dẹt, rồi đòi xem thêm.

Tranh làng Sình không phải để trang trí thuần túy. Chúng gắn với tín ngưỡng và đời sống tâm linh của người Huế, được dùng trong các lễ cúng, dịp Tết, hay các nghi lễ nhỏ của gia đình. Mỗi bức tranh là một lời khấn nguyện được vẽ ra, một mong ước gửi vào màu sắc và đường nét.

Hơn bốn trăm năm qua, dù Huế thay đổi nhiều, nghề này vẫn không mất. Người dân Làng Sình vẫn ngồi bên bản khắc, vẫn pha màu, vẫn lật từng tờ tranh dưới ánh sáng ban mai. Đó không phải vì du lịch hay vì trào lưu. Đó là vì tranh đã thấm vào cuộc sống của họ, như hơi thở, như bếp lửa, như giọng nói của cha ông còn vọng lại.

Nếu một ngày cả nhà đến Làng Sình, hãy đứng yên một lúc mà nhìn. Nhìn bàn tay người nghệ nhân quét màu đều và chắc. Nhìn tờ giấy được lật lên và bức tranh hiện ra, tươi tắn và sống động như mới được sinh ra lần đầu. Đó là khoảnh khắc bốn trăm năm lịch sử đang diễn ra ngay trước mắt cả nhà, không cần bảo tàng, không cần chú thích, chỉ cần một đôi mắt biết nhìn và một trái tim sẵn lòng cảm nhận.