Đồi Cát Bay Mũi Né
Cát ở đây không đứng yên. Đó là điều đầu tiên cần biết về Đồi Cát Bay Mũi Né.
Tên gọi "bay" không có nghĩa là cả quả đồi di chuyển từ chỗ này sang chỗ khác. Mà là gió, liên tục và kiên nhẫn, vẽ lại hình dạng bề mặt cồn cát sau mỗi đợt thổi. Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch Việt Nam mô tả sau một đêm có gió lớn, diện mạo đồi cát có thể khác trước hoàn toàn. VietnamPlus của Thông tấn xã Việt Nam cũng ghi nhận hình dáng cồn cát đổi theo giờ, theo ngày. Đó là lý do mà cùng một nơi, người đến sáng sớm và người đến buổi chiều thấy được hai bức tranh khác nhau.
Cả nhà đang đứng ở khu phố năm, phường Mũi Né, khu vực Phan Thiết - Lâm Đồng. Đây là điểm tham quan vùng cát nổi tiếng nhất của vùng biển này, cách trung tâm Phan Thiết khoảng hơn hai mươi lăm cây số về hướng đông bắc theo các nguồn du lịch địa phương.
Cồn cát ở đây không chỉ có một màu vàng như cát thông thường. Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch Việt Nam ghi nhận cát có nhiều gam màu: vàng, trắng ngà, trắng xám, đỏ sậm, đỏ nhạt trộn vào nhau. Vào sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ánh nắng xiên ngang theo góc thấp, các lớp màu này nổi lên rõ ràng và đổi sắc theo từng góc nhìn. Đó là lý do Đồi Cát Bay còn được nhiều người gọi với cái tên Đồi Hồng hay Đồi Cát Hồng, dù đây là tên gọi du lịch quen dùng, không phải tên hành chính chính thức.
Về địa chất, Báo Bình Thuận dẫn nhận định của các nhà nghiên cứu rằng các cồn cát đỏ ở khu vực Bình Thuận là trầm tích có nguồn gốc gió và biển, hình thành trong thời kỳ Đệ tứ, gắn với các đợt biển tiến và biển lùi qua hàng triệu năm. Đồi cát này không phải tự nhiên mà có trong một sớm một chiều. Nó là sản phẩm của quá trình địa chất và khí hậu tích lũy qua thời gian rất dài.
Điều ít người biết là Đồi Cát Bay Mũi Né còn là một di tích được pháp luật bảo vệ. Năm hai nghìn không trăm mười chín, Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Thuận ban hành Quyết định số hai nghìn tám trăm mười hai xếp hạng nơi này là di tích cấp tỉnh. Báo Bảo vệ pháp luật và VietnamPlus ghi khu vực bảo vệ di tích có tổng diện tích năm mươi bảy phẩy bốn héc ta, gồm khu bảo vệ một rộng ba mươi lăm phẩy bốn héc ta và khu bảo vệ hai rộng hai mươi hai héc ta. Hồ sơ di tích do Bảo tàng Bình Thuận phối hợp các ngành chức năng khảo sát trong hai năm hai nghìn không trăm mười tám và hai nghìn không trăm mười chín.
Cùng với giá trị địa chất và cảnh quan, khu vực này còn có hệ thực vật vùng cát đáng chú ý. Nguồn báo chí chính thống ghi đã thống kê được chín mươi sáu loài thực vật thuộc chín mươi hai chi và năm mươi tư họ. Chính hệ thực vật thưa thớt nhưng bền bỉ đó đang giữ cát lại và bảo vệ sự ổn định của cồn qua từng mùa gió.
Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam dẫn nội dung hội thảo khoa học năm hai nghìn không trăm mười chín về đồi cát, trong đó các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng hình dạng cồn cát phụ thuộc vào nhiều yếu tố cùng lúc: gió, thành phần cát, cơ chế tạo đụn, hệ thực vật, và cả hoạt động của con người như du lịch, giao thông và nông lâm nghiệp. Đó là lý do khu vực này được chính thức bảo vệ như một di tích.
Khi đứng trên cao nhìn xuống vùng cát trải rộng, ánh nắng tạo ra những bóng mờ và đường gợn sóng trên bề mặt, cả nhà sẽ hiểu vì sao người ta cứ quay lại đây dù đã đến một lần.