Ga Đà Lạt
Cả nhà đang đứng trước Ga Đà Lạt. Nhưng đây không phải một ga đường sắt bình thường. Đây vừa là di tích lịch sử được xếp hạng cấp quốc gia, vừa là một tác phẩm kiến trúc được chăm chút từ thiết kế ban đầu, vừa là nơi cả nhà có thể lên tàu để cảm nhận một trải nghiệm du lịch đặc biệt: tàu chạy từ đây đến Trại Mát qua những rừng thông và ngoại ô Đà Lạt.
Câu chuyện nhà ga bắt đầu từ tuyến đường sắt Tháp Chàm lên Đà Lạt. Tuyến này nối vùng duyên hải Ninh Thuận với cao nguyên Lâm Đồng, dài khoảng tám mươi bốn cây số, do người Pháp xây dựng đầu thế kỷ hai mươi. Theo Địa chí Đà Lạt, tuyến khởi công năm một nghìn chín trăm lẻ tám và hoàn thành năm một nghìn chín trăm ba mươi hai. Đây là tuyến đường sắt leo núi đặc biệt vì phải vượt địa hình đèo dốc cao nguyên bằng hệ thống đường sắt răng cưa, loại kỹ thuật rất ít tuyến đường sắt Đông Nam Á từng dùng.
Nhà ga Đà Lạt được xây trong giai đoạn một nghìn chín trăm ba mươi hai đến một nghìn chín trăm ba mươi tám. Đây không phải một công trình kỹ thuật thuần túy. Ngay từ đầu, thiết kế muốn đưa vào đây cả yếu tố mỹ thuật và ý nghĩa biểu tượng. Địa chí Đà Lạt ghi rõ: kiến trúc sư Revéron thiết kế với ý tưởng chịu ảnh hưởng kiến trúc Anglo-Normand mới, kiến trúc sư Moncet hoàn chỉnh thêm chi tiết hồ sơ và giám sát thi công, kỹ sư Porte trực tiếp phụ trách phần kỹ thuật đường sắt, còn nhà thầu người Việt là Võ Đình Dung đảm nhận việc xây cất.
Cả nhà hãy nhìn vào mặt tiền nhà ga. Mái ngói đỏ cao, gấp và bẻ góc theo từng phần. Mặt bằng gần đối xứng. Hệ tường đá chẻ bên dưới bệ cửa. Và hai đầu mái uốn vòm đặc trưng làm cho ga Đà Lạt không giống bất kỳ nhà ga nào ở đồng bằng. Nhiều người nói mái ga gợi hình ảnh đỉnh núi cao nguyên. Nhưng đó là cảm nhận của mỗi người, không phải lời tác giả thiết kế. Điều chắc chắn là công trình này được xây để trở thành một điểm nhấn, không chỉ là nơi tàu dừng.
Kích thước nhà ga theo Địa chí Đà Lạt là dài sáu mươi sáu mét, rộng mười một phẩy năm mét, đại sảnh cao mười một mét. Khi bước vào đại sảnh, cả nhà sẽ cảm nhận ngay không gian cao thoáng, ánh sáng tự nhiên đổ vào qua các ô cửa kính màu ở phần chân mái. Ánh sáng ở đây có một chất rất cổ điển: không quá sáng, không quá tối, tạo cảm giác trang nghiêm nhưng ấm áp.
Năm hai nghìn lẻ một, Bộ Văn hóa - Thông tin xếp hạng Ga Đà Lạt là di tích kiến trúc cấp quốc gia. Ngày hai mươi mốt tháng sáu năm hai nghìn hai mươi bốn, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng tiếp tục công nhận đây là điểm du lịch theo Quyết định một nghìn không sáu mươi mốt. Giá vé tham quan nhà ga là năm mươi nghìn đồng mỗi lượt, áp dụng từ tháng mười năm hai nghìn hai mươi bốn.
Nói về tuyến tàu, đây là điểm đặc biệt dành cho đoàn nào có thêm thời gian. Đoạn Đà Lạt đến Trại Mát dài sáu phẩy bảy cây số, là đoạn duy nhất của tuyến đường sắt leo núi xưa còn hoạt động. Tàu chạy qua rừng thông, qua khu dân cư ngoại ô Đà Lạt và dừng ở Trại Mát, nơi khách có thể tham quan chùa Linh Phước. Đây không phải tàu nhanh hay tàu hiện đại. Đây là tàu chậm, cổ điển, chạy qua khung cảnh xanh mướt, mang lại cảm giác hoài niệm.
Đứng trên sân ga Đà Lạt, nhìn ra ngoài là rừng thông và bầu trời cao nguyên, cả nhà sẽ hiểu vì sao người Pháp không xây ở đây một nhà ga bình thường. Họ muốn đặt vào giữa đèo núi và sương mờ một công trình xứng với cảnh vật. Và hơn tám mươi năm sau, công trình đó vẫn còn đó, vẫn giữ nguyên mái đỏ và vòm cửa, như một lời mời gọi lên tàu và bắt đầu một chuyến đi.