Hang Sơn Đoòng
Cả nhà đang ở Phong Nha, và câu chuyện cả nhà sắp nghe là về một nơi chỉ bốn trăm người trên thế giới được phép vào mỗi năm.
Hang Sơn Đoòng là hang động tự nhiên lớn nhất thế giới theo thể tích. Đây không phải lời quảng cáo du lịch. Đây là kỷ lục được Guinness World Records công nhận năm hai nghìn không trăm mười ba. Thể tích ba mươi tám phẩy năm triệu mét khối. Cả nhà thử hình dung điều đó có nghĩa là gì.
Nếu đặt Đế Vương Đại Hạ, tòa nhà cao nhất thế giới ở Dubai, vào bên trong Sơn Đoòng, tòa nhà đó vẫn chưa chạm trần hang.
Câu chuyện bắt đầu năm một nghìn chín trăm chín mươi.
Ông Hồ Khanh, người dân địa phương đang đi rừng săn tìm gỗ và mật ong, nghe thấy tiếng gió rít từ một khe đá, cảm nhận hơi lạnh bốc lên. Ông dừng lại, nhìn xuống, thấy một cái hố sâu nhưng không dám xuống. Bóng tối bên dưới quá lớn. Ông ghi nhớ vị trí rồi tiếp tục đi.
Gần hai mươi năm sau, năm hai nghìn không trăm lẻ chín, ông Hồ Khanh dẫn đoàn thám hiểm hang động Anh-Việt do Howard Limbert dẫn đầu quay lại vị trí đó. Họ xuống. Và họ tiếp tục đi vào bên trong, mãi vào sâu hơn, cho đến khi không còn leo ra được trong ngày hôm đó. Rồi họ dừng ở một chỗ mà trần hang bị sụt xuống, ánh sáng mặt trời rọi vào, và bên dưới ánh sáng đó là một khu rừng cây xanh mọc trong lòng đất. Có mây bay trong hang. Có sông chảy qua. Có những tầng thạch nhũ lớn như tòa nhà.
Đó là lần đầu tiên con người đứng trong không gian đó.
Vậy cái tên Sơn Đoòng từ đâu? Theo Oxalis Adventure, tên này được thảo luận giữa ông Hồ Khanh và nhóm chuyên gia. "Sơn" là núi. "Đoòng" gắn với tên thung lũng, khu vực người Bru-Vân Kiều sinh sống và nơi sông Thượng bắt nguồn. Đây là tên của một vùng đất, không phải tên đặt cho mục đích du lịch.
Sơn Đoòng nằm trong vùng lõi Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị. Không ai được tự ý vào hang. Việc tiếp cận Sơn Đoòng phải thông qua tour được Ban quản lý Vườn quốc gia cấp phép. Hiện nay, đơn vị được ủy quyền khai thác tour là Oxalis Adventure, vận hành từ năm hai nghìn không trăm mười ba.
Tour Sơn Đoòng kéo dài sáu ngày năm đêm. Mỗi tour tối đa mười khách. Hành trình gồm hai mươi lăm cây số trekking qua rừng núi và vượt sông, rồi tám cây số đi xuyên trong lòng hang. Oxalis xếp độ khó ở cấp sáu, Hard, cao nhất trong thang phân loại của họ.
Con đường vào hang đi qua bản Đoòng của người Bru-Vân Kiều, qua Hang Én, rồi mới đến cửa Sơn Đoòng. Bên trong, có cụm măng đá khổng lồ gọi là Hand of Dog, cao khoảng bảy mươi mét theo ghi nhận của Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng. Có Doline 1, nơi trần hang sụt xuống để ánh sáng mặt trời rọi thẳng vào đáy. Có điểm tên Watch Out for Dinosaurs, nơi ánh sáng và khối đá tạo ra cảnh quan khiến người ta ngỡ mình lạc vào thế giới khác. Và có Garden of Edam tại Doline 2, khu rừng xanh mọc thẳng dưới lòng đất nhờ một hố sụt thứ hai, mỏng manh và im lặng.
Cuối hành trình là Great Wall of Vietnam, bức tường flowstone và calcite khổng lồ chắn ngang lòng hang. Người ta leo lên đó bằng thang và dây an toàn, rồi bước ra phía bên kia, nơi rừng nguyên sinh chờ sẵn.
Tổng cộng, hang Sơn Đoòng có những điều mà không hang nào khác trên Trái Đất có đủ cùng một lúc: sông ngầm, hai khu rừng mọc dưới lòng đất, hệ thời tiết riêng, mây bay trong hang, nhũ đá kích thước bằng tòa nhà, hóa thạch san hô cổ, hóa thạch thú móng guốc, và những đồng tiền ngọc động hình thành trong bóng tối hàng triệu năm.
Và tất cả điều đó nằm dưới một rừng nguyên sinh, trong một Vườn quốc gia, trong một Di sản thiên nhiên thế giới.
Và tất cả điều đó vẫn đang tồn tại ở đó, trong bóng tối sâu bên dưới rừng Phong Nha, đúng như nó đã tồn tại hàng triệu năm trước khi con người biết đến nó. Mây vẫn bay trong lòng hang. Sông vẫn chảy. Nhũ đá vẫn lớn dần, từng chút một, trong im lặng tuyệt đối.