Hang Thiên Cung
Trên đảo Đầu Gỗ, phía tây nam Vịnh Hạ Long, có một ngọn đồi. Và trong ngọn đồi đó, cách bây giờ khoảng hai triệu năm, nước ngầm bắt đầu hòa tan đá vôi từ bên trong, tạo ra một khoảng rỗng khổng lồ. Nước rút đi, khoảng rỗng ở lại. Rồi từng giọt nước thấm qua đá, mang theo khoáng chất, bắt đầu vẽ lên không gian đó những cột, những chùm, những màng đá qua hàng triệu năm tiếp theo.
Cả nhà đang chuẩn bị bước vào Động Thiên Cung.
Tên gọi Thiên Cung nghĩa là cung điện trên trời. Người đầu tiên đặt tên hang đã nhìn thấy điều gì đó khiến họ liên tưởng đến cung điện trong truyền thuyết. Hôm nay cả nhà sẽ tự xem và tự đánh giá xem tên gọi đó có xứng đáng không.
Hang nằm cách cảng Tuần Châu khoảng bốn cây số, trên sườn đảo Đầu Gỗ. Cửa hang ở độ cao khoảng hai mươi lăm mét so với mực nước biển, và để lên đó cả nhà leo bậc thang đá qua thảm thực vật nhiệt đới rậm rạp của đảo. Với diện tích gần mười nghìn mét vuông chia thành ba ngăn, đây là một trong những hang động lớn và đẹp nhất vịnh.
Ban Quản lý Di sản Vịnh Hạ Long phân loại Thiên Cung là hang ngầm cổ, tức là loại hang hình thành khi mực nước ngầm hạ thấp, để lộ hệ thống rỗng bên trong khối đá vôi. Hang hình thành cách đây khoảng hai triệu năm.
Ngăn thứ nhất là nơi đầu tiên cả nhà bước vào. Nhìn lên vách phía bắc, ánh đèn chiếu vào hệ thống nhũ đá tạo thành những hình ảnh gợi lên nhân vật trong truyền thuyết. Theo câu chuyện dân gian địa phương được Ban Quản lý ghi nhận, đây là nơi diễn ra đám cưới kéo dài bảy ngày bảy đêm của Thái tử Long Vương, có sự tham dự của rồng, voi, sư tử và các tiên thần. Cả nhà nghe câu chuyện như lớp tưởng tượng của người xưa, không phải sự kiện lịch sử. Điều thật sự có ở đây là những tạo hình đá tuyệt vời mà thiên nhiên tạo ra qua hàng triệu năm.
Ngăn thứ hai là trung tâm của toàn bộ hang. Đây là nơi ấn tượng nhất. Bốn cột đá khổng lồ đứng giữa không gian, hình thành do nhũ đá từ trần và măng đá từ nền gặp nhau sau quá trình nhỏ giọt cực kỳ kiên nhẫn qua hàng triệu năm. Bốn cột đó, mà Ban Quản lý gọi là tứ trụ, có thể đã mất từ hàng trăm nghìn đến hàng triệu năm để hình thành. Trần vòm cao, nhũ đá rủ dày như màn, ánh đèn phản chiếu tạo hiệu ứng thị giác khác xa bất cứ thứ gì cả nhà từng thấy.
Ngăn thứ ba nhỏ hơn và tĩnh lặng hơn. Ở đây có ao nước trong veo, quanh năm có nước chảy tự nhiên từ trên xuống. Ánh sáng hắt qua mặt nước và nhũ đá tạo ra hiệu ứng mà khó có từ nào mô tả được. Cả nhà đứng đây im lặng một lúc cũng được.
Nhưng Thiên Cung còn giữ một điều ít người để ý. Hang này là di chỉ khảo cổ thuộc văn hóa Soi Nhụ, nền văn hóa tiền sử có niên đại từ bảy nghìn đến mười tám nghìn năm trước Công nguyên. Các nhà khảo cổ đã tìm thấy tại đây lớp trầm tích vỏ ốc Melania đã bị cacbonat hóa và những công cụ đá trên vách động. Bằng chứng cho thấy người tiền sử đã sinh sống hoặc ít nhất là hoạt động tại đây từ nhiều nghìn năm trước khi chúng ta đặt tên cho nó là Thiên Cung.
Còn trên vách động có một dòng chữ và số năm một nghìn chín trăm linh một. Ai để lại, không rõ. Nhưng đó là dấu vết cho thấy hang đã có người biết đến từ đầu thế kỷ hai mươi, trước khi được phát hiện lại bởi ngư dân năm một nghìn chín trăm chín mươi ba và chính thức mở cửa du lịch từ ngày mùng một tháng năm năm một nghìn chín trăm chín mươi tám.
Một hang động mang trong lòng hồ sơ như thế: địa chất hai triệu năm, người tiền sử mười tám nghìn năm, dòng chữ bí ẩn từ một nghìn chín trăm linh một, ngư dân phát hiện lại năm một nghìn chín trăm chín mươi ba, mở cửa đón khách từ mùng một tháng năm năm một nghìn chín trăm chín mươi tám. Và hôm nay, cả nhà đứng trong đó.
Đứng giữa bốn cột tứ trụ, nhìn lên vòm trần phủ nhũ đá rủ xuống như màn, nghe tiếng nước nhỏ giọt đâu đó trong bóng tối, cả nhà sẽ hiểu vì sao người xưa gọi đây là cung điện trên trời.