Khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền
Có những loài chim mà khoa học đã coi là mất vĩnh viễn, rồi một ngày, chúng trở về.
Khu bảo tồn thiên nhiên Phong Điền nằm ở vùng thấp Trung Trường Sơn, thuộc huyện Phong Điền của Huế. Nhìn từ bên ngoài, đây là một vạt rừng già im lặng giữa vùng đất cố đô. Nhưng bên trong lớp tán xanh dày ấy lại đang giữ một câu chuyện mà khoa học toàn cầu phải thốt lên kinh ngạc.
Nhân vật chính là gà lôi lam mào trắng, một loài chim quý với bộ lông lam biếc và chiếc mào trắng tinh khôi trên đầu. Trong nhiều thập kỷ, giới nghiên cứu tin rằng loài này đã tuyệt chủng. Không ai còn thấy nó ngoài tự nhiên. Tên nó chỉ còn xuất hiện trong sách đỏ, trong những mẫu vật bảo tàng đã ngả vàng.
Rồi cánh rừng Phong Điền lên tiếng.
Sau gần ba mươi năm biến mất, gà lôi lam mào trắng được tái phát hiện ngay tại đây. Không phải qua lời đồn, không phải qua dấu vết mờ nhạt, mà là bằng hình ảnh thực, dữ liệu thực. Đây là một trong những phát hiện sinh thái hiếm có nhất của Việt Nam trong thời hiện đại, và Phong Điền chính là nơi nó xảy ra.
Cả nhà hình dung xem: đội nghiên cứu đặt bẫy ảnh trong rừng già, kiên nhẫn chờ đợi. Rồi một buổi sáng nào đó, màn hình hiện lên hình ảnh chú chim với mào trắng đứng thẳng, điềm tĩnh giữa ánh sáng lọc qua tán lá. Loài tưởng đã mất mãi mãi, vẫn đang sống.
Không chỉ gà lôi lam mào trắng, Phong Điền còn là nơi các nhà khoa học ghi nhận mang Trường Sơn qua bẫy ảnh, loài thú rừng bí ẩn chỉ sinh sống ở dãy Trường Sơn. Cánh rừng vùng thấp này đang trở thành một trong những vùng đệm sinh học quan trọng bậc nhất của miền Trung Việt Nam.
Huế thường được nhớ đến qua kinh thành, qua lăng tẩm, qua dòng sông Hương thơ mộng. Nhưng Phong Điền nhắc ta rằng Huế còn có một chiều sâu khác: chiều sâu của thiên nhiên hoang dã, của những loài vật đang im lặng tồn tại giữa những tán rừng mà con người chưa chạm tới hết.
Đứng ở rìa khu bảo tồn, nhìn vào lớp rừng già mờ dần trong bóng chiều, cả nhà sẽ hiểu vì sao nơi này đặc biệt. Đâu đó trong màu xanh thẳm ấy, chú gà lôi lam mào trắng vẫn đang sống cuộc đời của mình, bình thản như thể chưa từng biến mất.