Khu du lịch cộng đồng Cơ Tu Bến Giằng

Có những nơi không ồn ào nhưng lại giữ được điều khó giữ nhất: một cách sống. Khu du lịch cộng đồng Cơ Tu Bến Giằng là nơi như vậy.

Bến Giằng nằm trong vùng núi phía tây Đà Nẵng, nơi người Cơ Tu sinh sống qua nhiều thế hệ. Người Cơ Tu là một trong những tộc người bản địa lâu đời của vùng Trường Sơn, với ngôn ngữ, kiến trúc, lễ hội và âm nhạc riêng. Khu du lịch cộng đồng ở đây không mô phỏng lại văn hóa Cơ Tu từ bên ngoài. Đây là không gian do chính cộng đồng Cơ Tu tổ chức, nơi bản sắc được kể bằng cách sống thật, không phải bằng trình diễn.

Điều đầu tiên cả nhà sẽ nhận ra là kiến trúc. Nhà Cơ Tu truyền thống được dựng bằng gỗ và tranh, mái vươn cao theo hai đầu hồi, tạo ra một dáng vẻ rất riêng giữa rừng núi. Ngôi nhà rông là trung tâm của làng, nơi cộng đồng họp mặt, nơi các thế hệ ngồi lại với nhau trong những buổi tối quan trọng. Khi đứng dưới mái nhà rông, cả nhà có thể cảm nhận được sức nặng của không gian này. Không phải nặng theo nghĩa áp lực, mà nặng theo nghĩa trầm tích thời gian.

Bao quanh khu vực là rừng. Với người Cơ Tu, rừng không phải cảnh quan để ngắm. Rừng là nguồn sống, là nơi lưu giữ tri thức về cây thuốc, về mùa màng, về cách đọc thời tiết từ tiếng chim và hướng gió. Khi đi trong không gian này cùng người bản địa, từng bước chân trên đường mòn giữa cây cối sẽ mang một chiều sâu khác hẳn so với tham quan thông thường.

Lễ và tiếng cồng chiêng là phần cả nhà sẽ nhớ lâu nhất. Cồng chiêng trong văn hóa Cơ Tu không phải nhạc cụ biểu diễn. Tiếng cồng chiêng gắn với lễ mừng mùa, lễ cúng thần rừng, lễ đón khách quý. Mỗi bài chiêng có tên, có ý nghĩa, và được truyền từ người già sang người trẻ qua nhiều thế hệ. Khi tiếng chiêng vang lên giữa rừng núi, âm thanh đó không đi thẳng vào tai mà lan ra theo không gian, bám vào tán lá, vọng lại từ phía núi. Đó là một loại âm thanh mà cả nhà không gặp ở nơi nào khác.

Điều khác biệt của khu du lịch cộng đồng so với những điểm tham quan thông thường là ở chỗ: người Cơ Tu ở đây không đứng ngoài câu chuyện của chính họ. Họ là người kể. Là người dẫn. Là người quyết định điều gì được chia sẻ và điều gì được giữ lại. Đó là lý do không gian này mang cảm giác thật, không giả tạo.

Với trẻ nhỏ, đây là cơ hội hiếm để thấy rằng Việt Nam không chỉ có một cách sống. Rằng ngoài thành phố, ngoài những nơi quen thuộc, có những cộng đồng đang gìn giữ một thế giới khác hoàn toàn. Ngôn ngữ khác. Nhịp sống khác. Và cách nhìn vào rừng núi cũng khác.

Bến Giằng không phải điểm đến ồn ào. Nhưng đó là nơi mà một buổi chiều ngồi nghe tiếng cồng chiêng vang trong không gian núi rừng Cơ Tu có thể trở thành một trong những ký ức khó phai nhất của cả gia đình.