Lễ hội Điện Huệ Nam
Trên dòng sông Hương, có những ngày mặt nước không yên. Không phải vì mưa, không phải vì gió. Mà vì hàng chục chiếc thuyền hoa nối đuôi nhau, cờ phướn bay phần phật, nhạc lễ vang lên từ phía Hòn Chén, và tiếng người reo vui từ hai bờ vọng ra.
Đó là Lễ hội Điện Huệ Nam, một trong những lễ hội tín ngưỡng đặc sắc nhất của vùng đất cố đô.
Điện Huệ Nam tọa lạc tại Hòn Chén, một ngọn đồi đá nhỏ nhô ra giữa sông Hương. Người dân Huế thờ Thánh Mẫu Thiên Y A Na tại đây đã qua nhiều thế hệ. Mỗi kỳ lễ hội, đoàn thuyền rước Mẹ xuôi ngược trên sông, mang theo hương khói, âm nhạc và lòng thành kính của hàng nghìn người từ khắp nơi hội tụ về.
Hình ảnh đẹp nhất của lễ hội là khoảnh khắc đoàn thuyền hoa ra giữa dòng. Tiếng nhạc trống, tiếng chiêng, tiếng hát hòa vào nhau. Cờ phướn đủ màu bay trong gió sông. Mặt nước sông Hương phản chiếu cả một trời màu sắc lộng lẫy. Những đứa trẻ đứng trên bờ, mắt tròn xoe nhìn theo đoàn thuyền rước Mẹ Thiên Y A Na trôi qua trong tiếng hò reo náo nhiệt.
Lễ hội Điện Huệ Nam mang trong mình chiều sâu của tín ngưỡng thờ Mẫu, một nét văn hóa tâm linh đã gắn bó với người dân xứ Huế từ bao đời. Không chỉ là nghi lễ, lễ hội còn là dịp để cộng đồng gặp gỡ, cùng nhau hát hò, cùng nhau thắp nén hương thành kính trước Mẹ.
Tháng mười hai năm hai nghìn hai mươi bốn, Lễ hội Điện Huệ Nam chính thức được ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đó là sự công nhận xứng đáng cho một truyền thống người Huế đã gìn giữ qua nhiều thế kỷ. Từ khi điện Huệ Nam còn là nơi chỉ người địa phương biết đến, cho đến khi tiếng tăm lễ hội lan xa khắp cả nước.
Cả nhà có thể tưởng tượng khung cảnh ấy không? Một buổi sáng trên sông Hương, gió mang theo hơi nước mát lạnh, những chiếc thuyền hoa rực rỡ lần lượt rời bến, tiếng trống nổi lên báo hiệu đoàn rước đã bắt đầu. Người đứng trên bờ chắp tay, người ngồi trên thuyền hát, và mặt sông như rộng hơn, lấp lánh hơn trong ánh sáng buổi sớm.
Đó là Huế theo một cách khác, không phải Huế của thành quách và lăng tẩm, mà là Huế của tiếng nhạc trên sông, của lòng người hướng về Mẹ Thiên Y A Na trong một buổi sáng đẹp trời. Một hình ảnh mà ai đã từng đứng bên bờ sông Hương ngắm đoàn thuyền hoa đi qua, chắc sẽ không bao giờ quên.