Ngã Ba Bạch Hạc – Việt Trì, Phú Thọ
Có một khoảnh khắc mà cả nhà có thể đứng ở một điểm và nhìn thấy ba con sông lớn nhất miền Bắc cùng chảy về một chỗ.
Đó là Ngã ba Bạch Hạc, tại phường Bạch Hạc, thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ. Đây là nơi sông Hồng, sông Lô và sông Đà gặp nhau. Ba dòng nước khổng lồ, mỗi dòng có nguồn gốc riêng, màu nước riêng theo mùa, rồi hòa vào nhau ngay tại đây.
Vì hợp lưu ba sông mà nơi này được gọi là ngã ba Hạc. Theo Cổng du lịch Phú Thọ, Bạch Hạc là một vùng đất cổ từng trấn giữ phía Đông kinh đô Văn Lang thời kỳ Hùng Vương.
Nhưng Bạch Hạc không chỉ là cảnh quan sông nước. Nó là một cộng đồng sống gắn với sông từ rất lâu. Cổng du lịch Phú Thọ giới thiệu đời sống cư dân phường Bạch Hạc gắn với vận tải thủy, đánh bắt thủy sản, sửa chữa tàu thuyền và dịch vụ ven sông. Khi nhìn ra mặt sông ở đây, cả nhà không chỉ thấy nước. Cả nhà thấy một nền kinh tế sông nước đang vận hành.
Ngày mùng tám tháng năm năm hai nghìn không trăm hai mươi ba, tỉnh Phú Thọ chính thức công nhận phường Bạch Hạc là điểm du lịch văn hóa cộng đồng, với diện tích bốn phẩy năm ki-lô-mét vuông. Toàn bộ không gian phường, không chỉ khu đền mà cả các con hẻm, bến sông, nhà dân ven ngã ba, đều nằm trong không gian du lịch được ghi nhận chính thức.
Trên địa bàn Bạch Hạc có sáu cụm di tích lịch sử văn hóa. Trong đó có một khu xếp hạng di tích quốc gia và năm di tích xếp hạng tỉnh thành phố. Quan trọng nhất là khu đền Tam Giang - chùa Đại Bi, nằm bên tả ngạn ngay tại nơi hợp lưu ba sông.
Theo Cổng du lịch Phú Thọ, đền Tam Giang sơ khởi là quán Thông Thánh trong niên hiệu Vĩnh Huy, khoảng các năm sáu trăm năm mươi đến sáu trăm năm mươi lăm, rồi sau được đổi thành đền.
Khu đền gắn với truyền thuyết Thổ Lệnh và Thạch Khanh, hai vị thần trong tín ngưỡng thờ tự lâu đời ở Bạch Hạc.
Điểm văn hóa thứ hai đáng nhắc đến là lễ hội bơi chải Bạch Hạc. Cổng du lịch Phú Thọ ghi lễ hội hiện gắn với ngày mồng mười tháng ba âm lịch, trong không gian Giỗ Tổ Hùng Vương. Báo Nhân Dân cũng mô tả bơi chải Bạch Hạc là hoạt động văn hóa thể thao phục vụ dịp Giỗ Tổ từ lâu đời.
Đúng mùa lễ hội, Bạch Hạc là một trải nghiệm hoàn toàn khác. Những chiếc chải lao vun vút trên mặt sông hợp lưu ba dòng, tiếng trống thúc nhịp chèo vang vọng, người xem đứng kín hai bờ. Đó là đời sống lễ hội sông nước của một cộng đồng thực sự, thứ khó tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác.
Gần đó, cách hợp điểm ba sông khoảng hai trăm mét, là đền Chi Cát ở phường Tiên Cát, một điểm thờ tự khác trong vùng đất cổ này.
Ngã ba Bạch Hạc không phải điểm đến nhộn nhịp theo nghĩa du lịch hiện đại. Nhưng nó là một trong những nơi ít ỏi ở Việt Nam nơi cả nhà có thể đứng ngay trước mắt ba con sông lớn gặp nhau và cảm nhận rằng vùng đất này đã là ngã tư của những dòng người, hàng hóa và văn hóa từ rất rất lâu.
---