Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế

Có một ngôi nhà thờ ở Phường Phú Nhuận, Huế, mà người nhìn lần đầu thường phải đứng lại và nhìn thêm một lần nữa.

Mái của nó cong vút như mái đình Việt. Tháp của nó nhọn thẳng lên trời theo kiểu Gothic phương Tây. Hai hình dáng ấy ngồi chung trên một công trình, không hề xa lạ nhau, mà lại hòa quyện như thể chưa bao giờ thuộc về hai thế giới khác nhau.

Đó là nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp trong khuôn viên Nhà thờ Dòng Chúa Cứu Thế, khánh thành năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai.

Tháp chuông của nhà thờ có hình bát giác, khác hẳn những tháp vuông quen thuộc. Và cao vút trên đỉnh là một thánh giá, đứng ở độ cao năm mươi ba mét tính từ mặt đất, nhìn thấy từ rất xa trong không gian cố đô thấp tầng của Huế.

Cả nhà thử tưởng tượng cảnh ấy. Bạn đang đi bộ qua một con phố Huế trưa nắng, cây xanh hai bên đường, mái nhà thấp dần theo chiều sâu của phố. Rồi bỗng thấy một thánh giá cao vút giữa tầng trời, bên dưới là hàng mái ngói cong mềm mại. Không rõ đây là đình hay là nhà thờ. Rồi cả hai câu trả lời đều đúng.

Đó là điều mà kiến trúc của nhà thờ Đức Mẹ Hằng Cứu Giúp nói lên, không cần một chữ nào. Nó là nơi gặp gỡ của hai nền văn hóa, Đông và Tây, được ghi lại không phải bằng giấy tờ mà bằng vôi vữa và ngói đỏ tồn tại qua hơn sáu mươi năm.

Huế từ lâu đã là vùng đất của những lớp văn hóa chồng lên nhau. Hoàng cung và chùa chiền. Phố Tây và ngõ nhỏ. Âm nhạc cung đình và tiếng rao hàng buổi sáng. Giữa tất cả những lớp ấy, ngôi nhà thờ này đứng như một bằng chứng lặng lẽ rằng hai thế giới tưởng chừng xa nhau vẫn có thể tạo nên điều gì đó đẹp hơn khi đứng cạnh nhau.

Khi ánh nắng chiều đổ xuống mái ngói, bóng tháp bát giác nghiêng dài trên sân đá, cả nhà sẽ hiểu tại sao nơi này được gọi là kiệt tác.