Suối khoáng nóng U Va
Cả nhà vừa trải qua một ngày với những con số: năm mươi sáu ngày đêm chiến dịch, hơn một nghìn liệt sĩ, ba mươi sáu ngày đêm giằng co trên đồi A1, một tấn thuốc nổ, hơn bốn nghìn bộ đội thương vong. Lịch sử ở Điện Biên nặng và sâu.
Buổi chiều này, chúng ta đến một nơi khác. Không có chiến trận, không có hy sinh, chỉ có nước nóng từ lòng đất, không khí rừng núi và sự yên tĩnh. Suối khoáng nóng U Va.
Người Thái đặt tên cho nơi này là "Ú Vá." Trong tiếng Thái, "Ú" là bà, "Vá" là cái nôi. Tên đầy đủ có nghĩa là "Nôi của bà." Đó là hình ảnh ấm áp nhất người Thái nghĩ ra để nói về cảm giác được bao bọc và dưỡng sinh trong làn nước nóng tự nhiên từ lòng đất. Và cái tên đó rất phù hợp: bước vào đây, cảm giác đúng là như vậy.
Nhiệt độ nguồn nước ở đây từ bảy mươi lăm đến tám mươi lăm độ, gần bằng nước sôi. Cả nhà không tắm trực tiếp vào nguồn nước mà phải pha thêm nước lạnh trong bể tắm để hạ xuống khoảng bốn mươi đến bốn mươi hai độ, nhiệt độ phù hợp để ngâm người. Khu vực rộng khoảng bảy phẩy ba héc ta, nằm tại xã Noọng Luống, cách Thành phố Điện Biên Phủ khoảng mười lăm ki lô mét về phía Tây Nam.
Người Thái ở xã Noọng Luống kể một truyền thuyết về nơi này: xưa kia, bảy tiên nữ từ thiên đình xuống tắm tại suối. Sau khi tắm, các tiên nữ dạy người dân địa phương trồng dâu nuôi tằm và dệt vải, và đó là nguồn gốc của nghề dệt thổ cẩm Thái vùng Điện Biên. Đây là truyền thuyết dân gian, không phải sự kiện lịch sử có chứng cứ. Nhưng câu chuyện nói lên cách người Thái cảm nhận về nguồn nước này: không chỉ là nước nóng dưới đất, mà là nơi mang phúc lành và gieo mầm văn hóa.
Tắm thuốc lá Dao đỏ là trải nghiệm đặc biệt ở đây, phương pháp dân gian của người Dao đỏ trong vùng, sử dụng nhiều loại lá rừng đun sôi kết hợp với nước khoáng nóng. Người H'Mông và Dao đỏ có truyền thống sử dụng các bài thuốc lá này từ lâu đời. Nếu cả nhà muốn trải nghiệm một cách tiếp cận sức khỏe hoàn toàn khác với y học hiện đại, đây là cơ hội.
Còn một đặc sản kỳ lạ chỉ có ở đây: trứng luộc bằng nước khoáng tự nhiên. Trứng gà được thả trực tiếp vào nguồn nước từ bảy mươi lăm đến tám mươi lăm độ, không cần bếp, không cần lửa, nước khoáng tự làm chín trứng sau khoảng mười đến mười lăm phút. Hương vị khác thế nào so với trứng luộc thông thường? Mỗi người sẽ tự cảm nhận, nhưng đây là trải nghiệm ẩm thực không nơi nào khác trong hành trình có.
Sau một ngày đi giữa chiến hào và hầm ngầm, leo ba trăm hai mươi bậc thang lên tượng đài, đứng trước hàng trăm bia mộ không tên, cả nhà xứng đáng có một buổi chiều ngâm mình trong nước khoáng, thả lỏng cơ thể và để tâm trí yên nghỉ.
Không phải mọi hành trình đều cần phải có ý nghĩa lớn lao. Đôi khi, điều có ý nghĩa nhất là được nghỉ ngơi, và ngày mai, tiếp tục.
Và nếu cả nhà nghỉ lại đây qua đêm trong nhà sàn Thái hoặc H'Mông, buổi tối có thể có múa xòe và ẩm thực bản địa. Rồi sáng sớm ra suối tắm khi không khí còn mát, khoảnh khắc đó không khác gì được ngâm trong vòng tay ấm áp của núi rừng Tây Bắc.
Đó chính là ý nghĩa của cái tên "Nôi của bà," và người Thái ở đây biết đặt tên.