Vườn quốc gia Chư Yang Sin
Trên bản đồ Đắk Lắk, có một vùng núi mà người Tây Nguyên gọi là mái nhà xanh. Đó là dãy Chư Yang Sin.
Vườn quốc gia Chư Yang Sin nằm cách thành phố Buôn Ma Thuột khoảng sáu mươi cây số về hướng đông nam, trải trên địa bàn huyện Krông Bông và huyện Lắk của tỉnh Đắk Lắk. Năm hai nghìn không trăm linh hai, Vườn được chuyển hạng từ Khu bảo tồn thiên nhiên lên vườn quốc gia theo Quyết định số chín mươi hai. Diện tích lõi là năm mươi tám nghìn chín trăm bốn mươi bảy héc ta, với vùng đệm rộng gần một trăm tám mươi ba nghìn bốn trăm bảy mươi chín héc ta bao quanh.
Mục tiêu bảo vệ được ghi trong quyết định là giữ gìn mẫu chuẩn hệ sinh thái rừng núi cao Tây Nguyên, bảo tồn các loài động thực vật hoang dã và bảo vệ nguồn nước đầu nguồn cho hệ thống sông Srêpôk chảy về Mê Kông. Đây không chỉ là điểm trekking. Đây trước hết là rừng đặc dụng có nhiệm vụ bảo tồn.
Tên Chư Yang Sin được người địa phương truyền giải là Cổng vào Trời. Đây là hình ảnh văn hóa: càng đi sâu vào núi, con người càng cảm thấy mình nhỏ lại trước rừng, trước mây, trước tiếng suối và những tầng cây cổ thụ cao vút.
Về sinh thái, Vườn ghi nhận chín trăm năm mươi mốt loài thực vật và bốn trăm tám mươi bảy loài động vật. Trong số đó có những loài mà cả nhà sẽ không dễ thấy ở đâu khác trên đất Việt Nam: chà vá chân đen, báo hoa mai, gấu ngựa, báo gấm, bò tót. Về thực vật, rừng nuôi những cây bách xanh, pơ mu, du sam núi, sao cát và giáng hương đã sống qua nhiều thế hệ người. Vườn cũng nằm trong vùng chim đặc hữu cao nguyên Đà Lạt, nơi tiếng hót của các loài chim quý vang lên mỗi sáng sớm trong sương.
Cảnh quan của Chư Yang Sin thay đổi theo từng bậc độ cao. Dưới tám trăm mét là rừng nửa rụng lá và bán thường xanh. Lên cao hơn, rừng chuyển sang thường xanh dày rạp. Càng lên cao, các loài lá kim như pơ mu, thông Đà Lạt và thông ba lá dần xuất hiện, phủ mờ sườn núi trong màu xanh trầm. Đây là sự chuyển đổi thảm thực vật theo độ cao rất đặc trưng của hệ núi phía nam Trường Sơn.
Đỉnh Chư Yang Sin cao hai nghìn bốn trăm bốn mươi hai mét, là một trong những đỉnh cao nhất Tây Nguyên. Hành trình lên đỉnh đi ngược dòng Krông Kma, xuyên qua rừng tre trúc, men theo rừng già rồi vượt qua những thác nước trước khi chạm tới nơi mây và đất gặp nhau. Đó là hành trình dành cho những ai sẵn sàng lắng nghe từng nhịp thở của núi.
Câu chuyện của Chư Yang Sin không nằm ở những cây cổ thụ to nhất hay con đường khó nhất. Nó nằm ở cảm giác đứng giữa một khu rừng đã hiện diện từ lâu trước khi ta đến, nơi mây vẫn trôi qua những tán cây như chúng đã làm suốt hàng trăm năm, và tiếng nước chảy dưới chân núi vẫn vang lên không đổi, bất kể ai đang lắng nghe.