Hồ Lắk
Khi đứng trên điểm cao nhìn xuống Hồ Lắk vào sáng sớm, mặt hồ trông như một tấm gương khổng lồ phản chiếu trời và núi. Phía xa là dãy Chư Yang Sin; xung quanh hồ là ruộng đồng và các buôn làng M'nông; dưới mặt nước là tâm hồn của một cộng đồng đã sống bên hồ qua nhiều thế hệ. Đó là lý do Hồ Lắk không chỉ là một điểm tham quan mà là một không gian sống.
Hồ Lắk nằm ở khu vực thị trấn Liên Sơn, huyện Lắk, tỉnh Đắk Lắk. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, hồ cách trung tâm Buôn Ma Thuột khoảng năm mươi sáu cây số về phía Nam theo Quốc lộ hai mươi bảy hướng Đà Lạt. Cổng thông tin tỉnh Đắk Lắk ghi tên gọi khác của hồ là hồ Lạc Thiện, và theo tiếng M'nông, từ "Lắk" có nghĩa là "nước". Hồ có diện tích hơn năm trăm héc ta, là một trong những hồ tự nhiên lớn nhất Tây Nguyên, thông với sông Krông Ana ở phía Tây Nam.
Nhà nước công nhận Hồ Lắk là Danh lam thắng cảnh quốc gia từ ngày mười một tháng năm năm một nghìn chín trăm chín mươi ba theo Quyết định số năm trăm ba mươi tư. Giá trị của hồ không chỉ là cảnh quan mà còn là nguồn nước cho thủy sản và nông nghiệp của cả vùng.
Về văn hóa, hồ gắn với cộng đồng M'nông quanh các buôn ven hồ như buôn Jun, buôn Lê, buôn M'Liêng. Theo Báo Đắk Lắk, hồ là nơi quần tụ của người M'nông qua nhiều đời, vừa là nguồn sống vừa là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Mỗi buôn có những câu chuyện riêng, những nghi lễ và phong tục riêng, và chiếc thuyền độc mộc là sợi dây kết nối giữa các buôn qua mặt hồ.
Thuyền độc mộc là một hình thức trải nghiệm đặc trưng ở Hồ Lắk. Nguồn địa phương mô tả thuyền làm từ thân gỗ nguyên khối, gắn với người M'nông ven hồ. Ngồi trên chiếc thuyền đó, người chèo đứng phía sau, mặt hồ mênh mông trước mặt và tiếng dầm khua nước nhẹ. Đây là hình thức di chuyển và ngắm cảnh mà không phương tiện nào thay thế được.
Gần hồ có Biệt điện Bảo Đại, một công trình nằm trên đồi phía Bắc hồ ở độ cao bốn trăm hai mươi hai mét, nhìn ra mặt hồ. Nguồn địa phương ghi công trình được xây vào năm một nghìn chín trăm năm mươi mốt. Từ điểm cao đó, cảnh quan Hồ Lắk với đồng ruộng, buôn làng và dãy núi phía xa trải ra trước mắt theo một góc nhìn toàn cảnh.
Cổng thông tin tỉnh Đắk Lắk kể truyền thuyết của người M'nông về thần nước và thần lửa liên quan đến nguồn gốc hồ. Đây là truyền thuyết dân gian đời đời truyền lại, là một phần hồn của vùng đất này.
Vào buổi tối, nếu có chương trình cồng chiêng, cả nhà được chạm vào một phần của Không gian văn hóa Cồng chiêng Tây Nguyên, di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh ngày hai mươi lăm tháng mười một năm hai nghìn không trăm linh năm. Tiếng cồng chiêng trong đêm bên hồ, dưới vòm trời Tây Nguyên, là thứ âm thanh chỉ có thể nghe được ở đây.
Về voi, Đắk Lắk đã chuyển sang mô hình du lịch voi thân thiện, không còn cưỡi voi. Đây là thay đổi đáng trân trọng trong cách con người đối xử với những người bạn lớn nhất của núi rừng Tây Nguyên.
Hồ Lắk đẹp nhất vào sáng sớm hoặc chiều muộn, khi ánh sáng trên mặt nước mang màu vàng hoặc hồng, khi tiếng cồng chiêng từ buôn xa vọng lại, và khi không còn quá nhiều người trên mặt hồ. Đó là thứ Hồ Lắk cho đi tốt nhất: không gian và thời gian để dừng lại, để cảm nhận rằng ở đây, người và hồ vẫn đang sống cùng nhau như bao đời nay.