Bãi biển Thiên Cầm
Hai chữ Thiên Cầm chứa đựng hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau.
Câu chuyện thứ nhất kể rằng thời Vua Hùng thứ mười ba, nhà vua đi ngang vùng biển này vào một đêm và nghe thấy âm thanh kỳ lạ. Gió biển, sóng vỗ, tiếng lá thông reo, tiếng vách núi cộng hưởng tạo nên bản nhạc du dương như tiên nữ gảy đàn. Nhà vua nhìn thấy núi có hình cây đàn tỳ bà, liền đặt tên là Thiên Cầm Sơn, nghĩa là núi đàn trời. Từ đó vùng biển cũng mang tên ấy.
Câu chuyện thứ hai xảy ra năm một nghìn bốn trăm lẻ bảy, khi vua Hồ Quý Ly và con trai ông là Hồ Hán Thương bị quân Minh truy đuổi đến vùng Kỳ La, tên cũ của Cẩm Xuyên ngày nay, và bị bắt ngay tại chân núi Thiên Cầm. Từ đó dân gian gọi Thiên Cầm theo nghĩa khác, viết bằng hai chữ Hán khác, nghĩa là trời bắt giữ.
Cùng hai chữ Thiên Cầm mà chứa đựng hai câu chuyện: một câu chuyện về tiếng đàn trời, một câu chuyện về một vương triều sụp đổ.
Cả hai đều là truyền thuyết dân gian. Nhưng sự kiện Hồ Quý Ly bị bắt năm một nghìn bốn trăm lẻ bảy là thật theo sử sách.
Bãi biển Thiên Cầm nằm ở xã Thiên Cầm, huyện Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, cách trung tâm thành phố Hà Tĩnh khoảng hai mươi cây số về phía đông nam. Bãi cát trải dài gần ba cây số, hình cánh cung được ôm gọn giữa hai ngọn núi: núi Thiên Cầm ở phía bắc và núi Đầu Voi ở phía nam. Nhờ địa hình vịnh kín gió này, nước biển nơi đây trong xanh và tương đối yên tĩnh.
Núi Thiên Cầm cao một trăm linh tám mét. Từ xa nhìn vào, núi có hình dáng giống cây đàn tỳ bà. Phần chân núi lấn ra sát biển tạo thành hai khối mà dân địa phương gọi là Cùm Nậy và Cùm Con. Trên đỉnh núi có đền và chùa Cầm Sơn, điểm tâm linh gắn với lịch sử địa danh.
Nhìn ra phía biển, cả nhà sẽ thấy hai hòn đảo nhỏ: Hòn Én và Hòn Bớc, cách bờ khoảng hai cây số. Hai đảo này còn giữ được vẻ hoang sơ với bãi cát trắng và những rạn san hô, như hai chấm xanh nổi giữa mặt nước.
Nếu cả nhà dậy sớm khoảng năm giờ sáng, hãy ra bến tàu để xem chợ cá. Đây là lúc những chiếc thuyền sau một đêm ra khơi chở về đầy hải sản. Mực vừa đánh lên còn tươi, ghẹ còn bò, cá bạc đang lấp lánh. Mua hải sản ngay tại bến, đem về nhờ quán nướng, đó là trải nghiệm mà những người đã đến Thiên Cầm đều nhớ mãi.
Một điểm đáng ghé mà ít người biết là chùa Yên Lạc. Ngôi chùa này đã tồn tại hàng mấy trăm năm và được Bộ Văn hóa xếp hạng di tích quốc gia ngày mười hai tháng mười hai năm một nghìn chín trăm chín mươi tư. Điều quý hiếm nhất của chùa là hệ thống tượng Phật cổ bằng gỗ mít, được đánh giá là nguyên bản nhất ở Hà Tĩnh hiện nay, trong đó có tượng Cửu Long và bộ tranh Thập Điện Diêm Vương.
Đặc sản của vùng Thiên Cầm không thể không nhắc đến nước mắm Nhượng, làm từ cá biển theo cách truyền thống của xã Cẩm Nhượng xưa, nay là xã Thiên Cầm. Nếu muốn mua quà về cho gia đình, đây là thứ không thể bỏ qua.
Mùa tắm biển đẹp nhất là từ tháng năm đến tháng bảy, khi biển êm và nắng vàng trải khắp bãi cát. Thiên Cầm có bãi tắm dốc thoải, nước nông, hiền hòa với cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.
Thiên Cầm không phải khu du lịch kiểu resort khép kín. Nét đẹp của nó là bãi biển mở, là làng chài, là hải sản tươi rói và nhịp sống địa phương còn rất thật.
Và khi chiều buông, cả nhà hãy đứng trên bãi cát hình cánh cung, nghe gió biển hòa cùng tiếng lá thông reo trên núi Thiên Cầm. Đó chính là tiếng đàn trời mà người xưa đã nghe, vẫn ngân vang giữa biển quê hương cho đến tận hôm nay.