Hồ Sông Rác
Có một hồ nước lớn nằm giữa núi rừng Hà Tĩnh mà mỗi lần gặp mưa lớn, cả vùng đồng bằng phía nam biết ơn nó. Hồ Sông Rác ở Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh không phải nơi nào xa lạ với người dân trong vùng. Nhưng với những ai lần đầu đứng trước mặt hồ rộng mênh mông, núi xanh bao quanh, câu chuyện phía sau hồ nước này mới thật đáng nhớ.
Hồ Sông Rác không phải sinh ra để đón khách du lịch. Theo phụ lục của UBND tỉnh Hà Tĩnh năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, đây là công trình hồ chứa nước loại lớn có cửa van điều tiết lũ, với dung tích một trăm hai mươi bốn phẩy năm triệu mét khối. Con số đó cụ thể có nghĩa là gì? Theo Báo Hà Tĩnh, hồ phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt cho vùng rộng gồm sáu xã phía nam huyện Cẩm Xuyên và mười bốn xã phía bắc huyện Kỳ Anh, đảm bảo tưới cho hơn năm nghìn héc ta mỗi vụ.
Câu chuyện xây dựng hồ cũng là câu chuyện của một thế hệ. Báo Hà Tĩnh ghi nhận công trường Sông Rác thành lập từ tháng sáu năm một nghìn chín trăm tám mươi sáu. Công trình khởi công ngay năm đó và đến năm một nghìn chín trăm chín mươi mốt, các hạng mục đầu mối cơ bản hoàn thành. Năm năm thi công trong điều kiện đất nước còn nhiều khó khăn sau chiến tranh. Mỗi lần nhìn vào mặt hồ phẳng lặng, có thể nhớ đến thứ công sức đã đổ vào để tạo ra nó.
Về tiềm năng du lịch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh Hà Tĩnh đã có mục "Khu du lịch sinh thái Hồ Sông Rác" với diện tích năm héc ta tại Cẩm Xuyên, được ghi trong giai đoạn hai nghìn không trăm hai mươi ba đến hai nghìn không trăm hai mươi lăm. Đường vào khu du lịch cũng xuất hiện trong danh sách các dự án cơ sở hạ tầng của xã Cẩm Lạc. Với cả nhà, đây là lời hứa về một nơi nghỉ ngơi khác hẳn những bãi biển ồn ào hay phố xá tấp nập.
Nhưng có lẽ điều đáng nhớ nhất khi đến hồ Sông Rác không phải là dịch vụ hay tiện ích. Đó là cảm giác đứng trên bờ hồ vào buổi sáng sớm, khi mặt nước phẳng lặng còn giữ nguyên màu xanh của núi rừng phía xa, và nghĩ đến những con người đã đổ năm năm sức lực để tạo ra một trăm hai mươi bốn phẩy năm triệu mét khối nước ấy, không phải cho mình, mà cho hai mươi xã quê hương.