Chùa Trấn Quốc
Cả nhà đang đi trên con đường nhỏ dẫn ra đảo. Phía bên trái là hồ Trúc Bạch. Phía bên phải là Hồ Tây. Và ở cuối con đường là Chùa Trấn Quốc, một trong những ngôi chùa cổ nhất Hà Nội và Việt Nam, có lịch sử hơn một nghìn năm trăm năm.
Để rõ: một nghìn năm trăm năm tính từ ngày chùa được khởi dựng lần đầu, không phải kiến trúc hơn một nghìn năm trăm năm. Vị trí và kiến trúc đã thay đổi nhiều qua từng thời đại. Phần kiến trúc hiện thấy chủ yếu là từ thế kỷ mười bảy trở về sau. Nhưng ngôi chùa này, với tư cách là một nơi thờ Phật liên tục, thực sự đã tồn tại hơn mười lăm thế kỷ.
Chùa được khởi dựng vào khoảng năm năm trăm bốn mươi mốt đến năm trăm bốn mươi bảy, dưới thời Lý Nam Đế, vị vua lập nên nước Vạn Xuân, nước Việt độc lập đầu tiên trước khi bị Đường đô hộ trở lại. Tên gốc của chùa là Khai Quốc, nghĩa là "mở nước", đặt theo tên nước Vạn Xuân vừa được khai sinh. Thời điểm đó, chùa nằm gần bờ sông Hồng phía bắc thành Hà Nội hiện nay.
Vào năm một nghìn sáu trăm mười lăm, bờ sông bị lở sát chân chùa. Chùa được dời vào trong đê Yên Phụ. Rồi sau đó dời thêm một lần nữa, lên đảo Kim Ngư, tức đảo Cá Vàng, giữa Hồ Tây. Đó là vị trí từ đó đến nay.
Tên chùa cũng đổi hai lần. Thế kỷ mười lăm đổi thành An Quốc, nghĩa là "đất nước yên bình". Cuối thế kỷ mười bảy đổi thành Trấn Quốc, nghĩa là "trấn giữ đất nước", tên dùng đến hôm nay.
Năm hai nghìn không mười sáu, báo Daily Mail của Anh xếp Chùa Trấn Quốc vào danh sách mười sáu ngôi chùa đẹp nhất thế giới. Năm hai nghìn không mười bảy, trang du lịch Anh wanderlust.co.uk xếp chùa thứ ba trong mười chùa đẹp nhất thế giới nhờ sự hài hoà với cảnh quan Hồ Tây. Những bình chọn từ nước ngoài thường bị ngờ vực, nhưng lần này chúng thật ra không sai.
Cả nhà vào sân, điều đầu tiên gặp là cây cổ thụ lớn ngay trước Bảo tháp. Đây là cây bồ đề Ấn Độ. Tổng thống Ấn Độ Rajendra Prasad đích thân tặng trong chuyến thăm Việt Nam tháng ba năm một nghìn chín trăm năm mươi chín. Cây này được chiết từ cây bồ đề gốc tại Bồ Đề Đạo Tràng, tức Bodh Gaya ở Ấn Độ, nơi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni ngồi thiền và đắc đạo cách đây hai nghìn năm trăm năm. Đến nay cây đã gần bảy mươi tuổi và vẫn xanh tốt.
Và rồi là Bảo tháp Lục độ đài sen.
Tháp này không cổ, xây từ năm một nghìn chín trăm chín mươi tám và hoàn thành năm hai nghìn không ba. Nhưng đây là công trình biểu tượng nhất của chùa Trấn Quốc hôm nay. Cao mười lăm mét, mười một tầng, hình lục giác. Nhìn từ xa trên mặt nước Hồ Tây, tháp trông như đoá sen vàng vươn lên, đặc biệt lúc hoàng hôn khi mặt trời lặn phía sau.
Mỗi tầng của tháp có sáu cửa vòm. Mỗi cửa có một tượng Phật A Di Đà bằng đá quý. Cả nhà thử đếm: mười một tầng nhân sáu bằng sáu mươi sáu tượng. Đỉnh tháp đặt Cửu phẩm Liên hoa, đoá sen chín phẩm tượng trưng chín bậc tu chứng trong Tịnh độ tông.
Tên "Lục độ" lấy từ Lục độ Ba la mật, sáu hạnh tu của Bồ Tát trong Phật giáo Đại thừa: Bố thí, Trì giới, Nhẫn nhục, Tinh tấn, Thiền định và Trí tuệ. Toàn bộ Bảo tháp là bài giảng giáo lý Phật giáo được dựng thành kiến trúc.
Trong khuôn viên phía sau chùa là vườn tháp mộ, mỗi tháp đá nhỏ là phần mộ của một vị sư trụ trì đã viên tịch. Một số tháp có niên đại từ thời Lê và thời Nguyễn.
Đứng ở sân chùa lúc chiều tà, Hồ Tây mênh mang cả hai phía, Bảo tháp in bóng xuống mặt nước vàng rực, và tiếng chuông chùa vọng ra, cả nhà sẽ hiểu vì sao nơi này đã trụ lại giữa Hà Nội suốt hơn mười lăm thế kỷ. ---