Công viên Biển Đông
Một tiếng còi vang lên giữa buổi sáng ven biển. Chỉ một tiếng ngắn thôi, nhưng cả đàn bồ câu đang đi lại quanh đó nghe thấy, và chúng cùng vỗ cánh bay về phía người đang cầm thức ăn. Tiếng cánh quạt vào nhau nghe như một tràng vỗ tay nhỏ, dày và mềm. Người đi ngang thường dừng lại. Trẻ con hay kéo tay mẹ. Phía sau lưng đàn chim, sóng vẫn lên xuống đều đặn trên bãi cát.
Chỗ này là Công viên Biển Đông, ở đầu con đường Phạm Văn Đồng, nơi con đường chạy thẳng từ cầu Sông Hàn ra tới biển Mỹ Khê. Công viên nằm ngay cạnh bãi biển Phạm Văn Đồng, thuộc phường An Hải của thành phố Đà Nẵng. Những hàng dừa chạy dọc lối đi, ghế đá đặt rải rác, và từ đây nhìn về phía đông bắc, bạn sẽ thấy bán đảo Sơn Trà xanh thẫm với bức tượng Quán Thế Âm đứng trên sườn núi.
Người chăm đàn chim kể rằng vườn bồ câu này được lập từ tháng ba năm hai nghìn không trăm linh chín. Lúc đầu người ta nuôi giống bồ câu Pháp, nhưng chúng không hợp khí hậu nơi đây, nên được đổi sang giống trong nước. Đàn chim lớn dần, từ bốn trăm con lên đến hơn một nghìn hai trăm con. Mỗi lần ông thổi còi, cả đàn lại kéo về, và du khách lại kéo đến xem. Các cặp đôi còn thích chụp ảnh cưới bên cạnh chúng.
Vào mùng sáu Tết Tân Mão, tức ngày tám tháng hai năm hai nghìn không trăm mười một, hơn hai trăm con bồ câu nữa được thả vào công viên. Hàng trăm học sinh có mặt, và cả hơn một trăm du khách từ một con tàu biển cập cảng Đà Nẵng cũng đứng xem. Người ta nhìn những đôi cánh bay lên rồi hòa vào đàn cũ. Việc thả chim hôm ấy là để cùng nhau nói lên khát vọng hòa bình, và vườn chim ở đây mang tên vườn chim Hòa Bình.
Trong công viên có một bức tượng mà người Đà Nẵng gọi là Mẹ Âu Cơ. Nhà điêu khắc Lê Công Thành, người gắn bó với Đà Nẵng, đã tặng nó cho thành phố. Tượng làm bằng đá trắng, những khối đơn giản: hai hình tròn đầy đặn ôm lấy một quả trứng lớn, đặt trên bệ hình hộp ốp đá đen, mỗi chiều chừng ba mét. Quả trứng gợi nhớ truyền thuyết mà người Việt vẫn kể, rằng mẹ Âu Cơ sinh ra một bọc trăm trứng.
Việc dựng tượng diễn ra theo cách rất riêng. Công trình làm mất bốn mươi lăm ngày. Rồi vào nửa đêm ngày ba mươi tháng sáu năm hai nghìn không trăm linh bảy, những khối đá trắng được đưa vào đúng vị trí. Bảy giờ rưỡi sáng hôm sau, tác phẩm hoàn tất. Khi trời sáng lên, bức tượng đã đứng đó, như thể nó vốn thuộc về bãi biển này từ rất lâu.
Còn cái tên Biển Đông thì đến sau. Mãi đến ngày ba tháng mười hai năm hai nghìn không trăm mười, sau một kỳ họp của Hội đồng nhân dân thành phố, công viên mới có tên gọi ấy. Từ đó, người ta nhớ nó như một chốn quen thuộc của bãi biển, nơi gió thổi, bồ câu bay và tượng mẹ đứng giữa nắng.
Nhưng công viên chỉ trọn vẹn khi bạn ra tới bãi cát từ lúc trời còn tối. Ở bãi Mân Thái, một bãi biển khác của Đà Nẵng, chợ cá đã họp từ hai ba giờ sáng. Những chiếc thuyền thúng trở về sau một đêm đi biển, chở đầy tôm cá và mực, ghé vào bờ cát. Ngư dân kéo lưới thật nhanh để kịp phiên chợ sớm. Từ công viên nhìn ra khơi, người ta cũng thấy những con thuyền đánh cá. Đến khoảng năm giờ, trên bờ, người chạy bộ, người tập yoga, người bơi và người chèo ván đứng đã bắt đầu một ngày.
Rồi bãi tắm đông dần người. Ở Đà Nẵng, tắm biển sớm là một thói quen của rất nhiều gia đình. Trong một mùa hè nóng, người quản lý các bãi tắm dọc đường Võ Nguyên Giáp, trong đó có bãi Phạm Văn Đồng và bãi Mỹ Khê, cho biết mỗi ngày có hơn mười nghìn người xuống tắm. Người dân địa phương thường tắm xong là về đi làm, khoảng sáu giờ sáng, còn khách du lịch ở lại tới khoảng bảy giờ rưỡi.
Có một cụ ông từng là ngư dân, năm ấy đã chín mươi mốt tuổi, kể rằng giờ đã nghỉ nhưng nhớ biển nên sáng nào cũng xuống tắm, mỗi lần ở dưới nước tới hai tiếng đồng hồ. Một cụ khác, bảy mươi hai tuổi, nói trước kia ngày nào cụ cũng ra biển bơi, bất kể nắng mưa, và còn mang một can nước biển về tắm cho cháu. Cái nếp ấy bền như thủy triều.
Đến mùa du lịch biển, bãi cát trước mặt công viên còn có cả một cuộc thi bơi biển bắt đầu từ năm giờ sáng. Các lễ hội biển quanh đây thì rộn lên với kéo co trên cát, đẩy gậy, quay thúng, và có đêm cả bầu trời biển sáng lên bởi gần năm trăm cánh diều phát sáng.
Hết mùa lễ hội, công viên lại về nhịp chậm, và gia đình ghé chơi vào cuối tuần, ngày lễ.
Nếu cả nhà có dịp đứng ở đây vào một buổi sáng, hãy để ý tiếng còi ấy. Nó vang lên, đàn bồ câu bay về, và phía sau chúng, mặt biển Đà Nẵng đang sáng dần lên từng lớp.