Đảo Phú Quý
Có những hòn đảo chỉ đẹp khi nhìn từ xa, trên ảnh. Và có những hòn đảo chỉ thật sự lộ ra vẻ đẹp khi cả nhà đặt chân xuống và bắt đầu đi.
Phú Quý thuộc loại thứ hai.
Đảo nằm ở ngoài khơi Nam Trung Bộ, hiện thuộc Đặc khu Phú Quý, tỉnh Lâm Đồng. Trong nhiều tài liệu cũ, cả nhà sẽ thấy ghi là huyện đảo Phú Quý, tỉnh Bình Thuận, vì đây là đơn vị hành chính trước khi có sắp xếp năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm. Đảo cách Phan Thiết năm mươi sáu hải lý về hướng đông nam, diện tích hơn mười tám cây số vuông.
Cách duy nhất ra đảo là tàu cao tốc từ cảng Phan Thiết. Phú Quý Express ghi thời gian khoảng hai giờ mười lăm phút, Superdong ghi khoảng hai tiếng rưỡi. Phần hành trình trên biển đó cũng là phần mở đầu để cả nhà bắt đầu cảm nhận nhịp sống của cư dân đảo xa.
Ngay khi đặt chân xuống cảng Phú Quý, cả nhà sẽ cảm được điều mà ảnh trên mạng không truyền được: nhịp chậm. Không có tắc đường, không có hàng dài resort. Chỉ có đường ven biển, những chiếc xe máy chạy thong thả và không khí biển đậm muối.
Điểm đến đầu tiên mà nhiều đoàn chọn là Vạn An Thạnh, một trong hai di tích lịch sử - văn hóa quốc gia của Phú Quý. Đây là không gian tín ngưỡng thờ Ông Nam Hải, gắn với văn hóa ngư nghiệp và đời sống biển của cư dân đảo qua nhiều thế hệ. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi nhận Vạn An Thạnh trong danh sách di tích quốc gia liên quan đến Phú Quý.
Di tích quốc gia thứ hai là Đền thờ Công chúa Bàn Tranh. Theo Quyết định số hai trăm hai mươi bảy của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch năm hai nghìn không trăm mười lăm, đây được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia. Câu chuyện về công chúa Bàn Tranh được người dân Phú Quý gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đó là truyền thuyết về một công chúa Chăm ra đảo, khai khẩn đất, đào giếng và dạy cư dân trồng trọt, sinh sống. Trang thông tin Đặc khu Phú Quý trình bày chi tiết truyền thuyết này. Khi đến đây, cả nhà nghe như ký ức văn hóa của người đảo, không biến truyền thuyết thành kết luận lịch sử cứng.
Núi Cao Cát là điểm cảnh quan thiên nhiên đặc biệt. Vietnam News dẫn chuyên gia Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản Việt Nam về phức hợp đá trầm tích hình thành từ phun trào núi lửa tại Cao Cát, có giá trị địa chất và đang được nghiên cứu tiếp. Bài khoa học trên Vietnam Journal of Earth Sciences mô tả bazan Miocen muộn - Pleistocen trong khu vực đảo Phú Quý liên quan đến hai nhóm phun trào bazan phản ánh quá trình hình thành đảo. Cảnh quan đá và rãnh đá ở Cao Cát là dấu vết của vật liệu núi lửa và quá trình phong hóa lâu dài bởi gió, mưa và sóng. Đây không chỉ là điểm chụp ảnh đẹp mà còn là nơi cả nhà thấy được hòn đảo này đã hình thành thế nào qua thời gian địa chất.
Hải đăng núi Cấm cho tầm nhìn toàn cảnh đảo. Đường lên hải đăng có hơn một trăm hai mươi bậc đá men theo sườn núi, có đoạn trơn trượt, và phần thưởng khi lên đến nơi là cả vùng biển xanh trải rộng trước mắt.
Bãi Nhỏ, Gành Hang và khu vực cột cờ cao hai mươi hai phẩy sáu mét cũng là các điểm nổi bật.
Lớp hấp dẫn thứ hai của Phú Quý là sinh thái biển. Khu bảo tồn biển Phú Quý ghi nhận một trăm ba mươi bốn loài san hô cứng, bảy mươi hai loài tảo biển và mười lăm loài nhuyễn thể. Ngoài khơi có các rạn san hô và thảm cỏ biển trải rộng. Đây là nền tảng để những chuyến lặn ngắm san hô, chèo SUP và trải nghiệm lồng bè trở thành ký ức khó quên của nhiều đoàn khi rời đảo.
Dinh - mộ Thầy Sài Nại ở thôn Phú An là điểm tín ngưỡng thứ ba đáng ghé. Trang thông tin Đặc khu Phú Quý ghi Thầy Sài Nại được dân gian kể là thương gia, nhà địa lý người Hoa sống khoảng thế kỷ mười sáu đến mười bảy. Di tích được công nhận cấp tỉnh năm hai nghìn không trăm mười. Lễ giao phiên vào ngày bốn tháng tư âm lịch mỗi năm là dịp cộng đồng tề tụ. Đây là truyền thuyết và ký ức tín ngưỡng mà người đảo gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Phú Quý năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch giới thiệu trong danh sách mười điểm đến đáng khám phá hàng đầu Đông Nam Á. Không phải vì nó hoàn hảo hay tiện nghi bằng các khu nghỉ dưỡng lớn, mà vì nó vẫn còn là chính nó: một hòn đảo xa bờ, có thiên nhiên, có lịch sử và có nhịp sống mà nhiều nơi khác đã bỏ lại từ lâu.