Đỉnh Fansipan

Ba nghìn một trăm bốn mươi ba mét. Đó là chiều cao của Fansipan, ngọn núi cao nhất Việt Nam và cũng là ngọn núi cao nhất của cả ba nước Đông Dương cũ: Việt Nam, Lào và Campuchia.

Vì thế người ta quen gọi Fansipan bằng một cái tên vừa thân mật vừa oai phong: Nóc nhà Đông Dương. Đó là cách gọi của người yêu núi, không phải một danh hiệu chính thức.

Con số ấy lớn đến mức khó mà hình dung trọn. Vậy thì hãy tưởng tượng ngọn núi là một chiếc thang khổng lồ dựng giữa trời, mỗi nấc thang giấu một điều kỳ lạ. Mình cùng leo từng nấc một, từ dưới chân lên tới đỉnh.

Nấc đầu tiên nằm sâu trong lòng đất. Cả ngọn núi là một khối đá hoa cương khổng lồ, đã hình thành sâu trong lòng đất từ hơn hai trăm năm mươi triệu năm trước. Người bản địa còn gọi núi bằng một cái tên khác là Hủa Xi Pan, nghĩa là phiến đá khổng lồ chênh vênh. Cũng có người giải thích rằng trong tiếng Mông, Fansipan nghĩa là núi Đỗ quyên, vì đây là xứ sở của loài hoa ấy. Một cái tên nói về đá, một cái tên nói về hoa, và cả hai đều đúng với ngọn núi này.

Ngày trước, muốn chạm tới con số ba nghìn một trăm bốn mươi ba ấy, người ta chỉ có một cách là đi bộ. Đường mòn len qua những cánh rừng của Vườn quốc gia Hoàng Liên, dốc núi hiểm trở. Hành trình mất ít nhất hai ngày, có khi tới năm ngày đêm. Người đi núi phải ngủ lại giữa rừng.

Rồi tháng mười một năm hai nghìn không trăm mười ba, một tuyến cáp treo lên Fansipan được khởi công. Sau hơn tám trăm ngày thi công, ngày hai tháng hai năm hai nghìn không trăm mười sáu, tuyến cáp treo khánh thành. Từ đó, quãng đường hai ngày leo núi được rút lại còn chừng mười lăm phút.

Chuyến đi thường bắt đầu bằng một đoàn tàu nhỏ. Tàu hỏa leo núi Mường Hoa chạy trên quãng đường dài một phẩy bảy cây số, mất chừng sáu phút. Qua ô cửa tàu, thung lũng Mường Hoa mở ra bên dưới với những thửa ruộng bậc thang nối nhau ôm lấy sườn đồi. Ở đó, những chiếc cabin đang chờ.

Mỗi cabin chở được tới ba mươi lăm người, rộng như một căn phòng nhỏ biết bay. Sợi cáp kéo dài sáu nghìn hai trăm chín mươi hai phẩy năm mét. Từ ga đi tới ga đến, cabin nâng khách lên cao thêm một nghìn bốn trăm mười mét. Khi mới khánh thành, tuyến cáp treo này giữ hai kỷ lục thế giới dành cho cáp treo ba dây không điểm dừng: dài nhất, và có độ chênh giữa ga đi với ga đến lớn nhất.

Trong mười lăm phút ấy, rừng núi cứ trôi dần bên dưới. Mây lướt qua sát ô cửa kính, và có những lúc bên dưới chỉ còn là một biển mây trắng, không thấy mặt đất đâu nữa.

Rồi tới một nấc thang rất đặc biệt: hai nghìn sáu trăm mét. Từ độ cao ấy trở lên, trên những vách núi cao, mọc một loài cây chỉ tìm thấy ở vùng đỉnh Fansipan. Đó là cây vân sam Fansipan. Cây trưởng thành cao từ mười lăm đến ba mươi mét, chịu được giá lạnh, có cây đã sống tới vài trăm năm. Trong tự nhiên, cả quần thể chỉ còn hơn năm trăm cây. Có khi phải ba đến năm năm, cây mới cho quả một lần. Mỗi cây vân sam bám trên vách núi là một cụ già quý giá của núi rừng.

Vân sam là biểu tượng của Vườn quốc gia Hoàng Liên, khu rừng bao quanh Fansipan. Vườn được thành lập năm hai nghìn không trăm lẻ hai. Ngày mười lăm tháng tư năm hai nghìn không trăm lẻ sáu, vườn được công nhận là Vườn di sản ASEAN. Khu rừng là nhà của hai nghìn tám trăm bốn mươi bảy loài thực vật bậc cao có mạch và năm trăm năm mươi lăm loài động vật có xương sống trên cạn. Riêng hoa đỗ quyên trên Fansipan đã có tới hàng chục loài. Có những vòm đỗ quyên đã ba, bốn trăm tuổi, đến mùa lại bừng lên rực rỡ.

Lên tới khoảng hai nghìn chín trăm mét, núi mang một không khí khác hẳn. Từ đây cho tới đỉnh là quần thể tâm linh Fansipan, khánh thành vào đầu năm hai nghìn không trăm mười tám. Ở độ cao hơn ba nghìn mét là Kim Sơn Bảo Thắng Tự, công trình Phật giáo lớn nhất trên đỉnh núi. Còn Đại tượng Phật A Di Đà nơi đây là pho tượng A Di Đà bằng đồng ở độ cao lớn nhất châu Á. Pho tượng lặng lẽ giữa mây trời, trên mái nhà của cả Đông Dương.

Nấc thang cuối cùng phải đi bằng đôi chân của chính mình. Một là đi bộ khoảng sáu trăm bậc. Hai là ngồi thêm tàu hỏa leo núi Fansipan tới ga Trúc Mây, rồi đi bộ tiếp khoảng năm mươi bậc. Ai chọn sáu trăm bậc thì cứ thử đếm thầm từng bước một. Mười bậc, năm mươi bậc, một trăm bậc, hơi thở bắt đầu dồn dập. Đến bậc thứ sáu trăm, cột mốc trên đỉnh đã ở ngay trước mặt.

Trên đỉnh núi, mây giăng bốn mùa. Có lúc trời quang, mắt nhìn ra mọi phía, thấy những đỉnh núi xếp tầng nối nhau tới tận chân trời. Có lúc mây kéo tới, đứng trên đỉnh mà quanh mình chỉ còn một màu trắng.

Mùa đông, nhiệt độ trên đỉnh Fansipan có thể xuống tới âm chín độ. Đây là một trong những nơi hiếm hoi ở Đông Nam Á có thể ngắm băng tuyết. Có lúc, thảm tuyết dày tới hơn nửa mét. Tuyết giữa xứ nhiệt đới, nghe như chuyện cổ tích mà lại có thật.

Hai ngày đường của người đi núi ngày xưa. Mười lăm phút lơ lửng trong chiếc cabin. Sáu trăm bước chân cuối cùng của chính mình. Tất cả gói lại trong một con số: ba nghìn một trăm bốn mươi ba mét.

Và khi cả nhà đặt bàn tay lên cột mốc ấy, con số không còn nằm trên trang giấy nữa. Gió thổi qua đỉnh núi. Dưới chân, mây trôi qua những vách núi nơi các cụ vân sam vẫn bám chặt. Xa hơn nữa, cả dãy Hoàng Liên trải ra như những con sóng đá khổng lồ, lặng im dưới bầu trời rộng.