Hải đăng Vũng Tàu
Nếu Tượng Chúa Kitô Vua là biểu tượng thị giác của Vũng Tàu, thì Hải đăng Vũng Tàu là biểu tượng của sự kiên trì. Một tháp tròn sơn trắng đứng trên đỉnh cao nhất Núi Nhỏ, ở độ cao một trăm bảy mươi mét so với mặt biển, và hơn một trăm sáu mươi năm nay, đêm nào nó cũng sáng đèn.
Cả nhà nghe đúng không: đêm nào cũng sáng. Đây không phải hải đăng trưng bày hay di tích nằm im trong tủ kính. Đây là một công trình kỹ thuật đang vận hành, phục vụ tàu thuyền ra vào cảng Vũng Tàu, Cát Lái, Sài Gòn mỗi tối.
Câu chuyện bắt đầu năm một nghìn tám trăm sáu mươi hai.
Vũng Tàu, người Pháp gọi là Cap Saint-Jacques, là điểm mà tàu thuyền từ biển vào phải rẽ, tiến về sông Sài Gòn để đến cảng Sài Gòn, trung tâm thương mại lớn nhất Đông Dương thuộc Pháp lúc bấy giờ. Muốn tàu ra vào ban đêm hoặc khi trời sương mù được an toàn, cần một ngọn đèn chỉ đường từ trên cao.
Năm một nghìn tám trăm sáu mươi hai, người Pháp dựng ngọn hải đăng đầu tiên trên Núi Nhỏ, ở độ cao một trăm bốn mươi chín mét. Theo các nguồn du lịch phổ biến, công trình do kỹ sư Maucher thiết kế và khánh thành ngày mười lăm tháng tám năm một nghìn tám trăm sáu mươi hai, tuy nhiên chi tiết này chưa được xác minh qua tài liệu lưu trữ gốc. Cái chắc chắn là: từ năm đó, Vũng Tàu có đèn biển.
Nhưng vị trí một trăm bốn mươi chín mét chưa đủ cao. Để chiếu ra vùng biển xa hơn ngoài vịnh, cần lên cao hơn nữa. Từ năm một nghìn chín trăm mười đến năm một nghìn chín trăm mười ba, người Pháp xây lại tháp trên đỉnh cao hơn của Núi Nhỏ, vị trí một trăm bảy mươi mét, cao hơn ngọn cũ ba mươi mét. Ngọn hải đăng mà cả nhà đang nhìn hôm nay chính là từ giai đoạn xây lại đó.
Tháp có hình trụ tròn, sơn trắng, xây bằng đá, cao mười tám mét, đường kính ba mét. Kiến trúc đơn giản, chắc, đặc trưng của những ngọn đèn biển cuối thế kỷ mười chín người Pháp xây khắp Đông Dương.
Sau năm một nghìn chín trăm bảy mươi lăm, hải đăng tiếp tục hoạt động, được đưa vào hệ thống an toàn hàng hải Việt Nam và ngày nay do Tổng công ty Bảo đảm An toàn Hàng hải miền Nam, gọi tắt là VMS-South, thuộc Bộ Giao thông vận tải quản lý.
Các nguồn du lịch ghi rằng đèn dùng bóng một nghìn oát, tạo hai chớp trong mỗi chu kỳ mười hai giây, tầm chiếu sáng ban đêm khoảng hai mươi ba hải lý, tương đương bốn mươi ba cây số. Cả nhà lưu ý những con số này theo nguồn du lịch tổng hợp, chưa được xác minh qua tài liệu kỹ thuật chính thức của VMS-South.
Điều cả nhà có thể xác minh được là cái cảm giác đứng trên đỉnh.
Từ sân hải đăng, cả nhà quay người chậm ba trăm sáu mươi độ. Phía đông, đông nam là Bãi Sau Thùy Vân dài hơn tám cây số. Phía tây, tây bắc là Bãi Trước với vịnh nhỏ và Núi Lớn phía xa. Ngay phía dưới chân, ở đỉnh thấp hơn của Núi Nhỏ, là hai cánh tay trắng của Tượng Chúa Kitô Vua, cùng một quả núi, hai biểu tượng.
Nếu cả nhà đến vào buổi chiều, khoảng bốn đến năm giờ, Hải đăng Vũng Tàu là một trong những điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất thành phố. Mặt trời lặn về hướng tây, chìm dần sau vịnh Gành Rái và Núi Lớn. Từ đây nhìn rộng hơn, yên hơn, và không có chen chúc như ở Bãi Trước phía dưới.
Có một điều cả nhà nên nhớ: đây không phải hải đăng cổ nhất Đông Nam Á theo nghĩa tuyệt đối, vì khu vực này còn nhiều hải đăng cùng thời người Anh, Tây Ban Nha xây ở Singapore, Philippines. Nhưng Vũng Tàu thuộc nhóm cổ nhất còn hoạt động, và điều đặc biệt là nó vẫn giữ đúng chức năng ban đầu: mỗi tối, sau khi tối trời, ngọn đèn này bật lên.
Hơn một trăm sáu mươi năm, không một đêm nào vắng sáng.