Bãi biển Vũng Tàu
Người Sài Gòn đi Vũng Tàu từ hơn một trăm ba mươi năm nay.
Trước khi có tên Vũng Tàu, vùng đất này từng là ba làng nhỏ người Việt đầu thế kỷ mười chín, gọi là Tam Thắng. Người Pháp khi đến đặt tên tiếng Pháp là Cap Saint-Jacques, tên thánh Jacques do các nhà hàng hải Bồ Đào Nha đặt cho mũi đất này từ trước. Người Sài Gòn thì quen gọi đi Ô Cấp, rút từ cụm tiếng Pháp au Cap, nghĩa là đi tới Cấp. Ngày một tháng năm năm một nghìn tám trăm chín mươi lăm, Thống đốc Nam Kỳ ký nghị định lập thành phố tự trị Cap Saint-Jacques. Mục tiêu là biến nơi đây thành trung tâm nghỉ dưỡng hàng đầu Đông Dương.
Tên Vũng Tàu mà chúng ta dùng hôm nay xuất phát từ địa hình: vũng biển kín gió, là chỗ thuyền tàu đậu trú bão từ xưa.
Từ ngày một tháng bảy năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, Vũng Tàu cùng cả tỉnh Bà Rịa Vũng Tàu cũ đã được sáp nhập vào Thành phố Hồ Chí Minh theo Nghị quyết Quốc hội.
Bán đảo Vũng Tàu có dạng một mũi đất nhô ra biển, với hai cụm núi đá. Núi Lớn phía bắc cao khoảng hai trăm bốn mươi lăm mét, ôm Bãi Trước và Bãi Dâu. Núi Nhỏ phía nam cao khoảng một trăm bảy mươi mét, trên đỉnh có hải đăng và Tượng Chúa Kitô Vua.
Bãi Trước, tên đẹp là Tầm Dương, là bãi mặt tiền thành phố, sóng êm, xưa nhiều dừa nên còn gọi vịnh Hàng Dừa. Bãi Sau, tên đẹp là Thùy Vân, là bãi tắm chính dài hơn tám cây số, sóng to hơn vì hứng gió đông từ biển. Hai bãi quay về hai hướng khác nhau nên gió sóng cũng khác nhau.
Trên đường từ Bãi Trước lên Núi Nhỏ, cả nhà ghé Bạch Dinh. Toà nhà trắng này, Villa Blanche tiếng Pháp, được Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer phê duyệt xây năm một nghìn tám trăm chín mươi tám, hoàn thành năm một nghìn chín trăm lẻ hai. Tên Villa Blanche đặt theo tên vợ ông là Blanche Doumer.
Nhưng câu chuyện của Bạch Dinh không chỉ là biệt thự nghỉ dưỡng. Tháng chín năm một nghìn chín trăm lẻ bảy, vua Thành Thái, một vị vua nhà Nguyễn mà Pháp coi là phần tử phản kháng, bị đưa về đây giam lỏng. Ông sống ở đây gần mười năm. Đến năm một nghìn chín trăm mười sáu, ông cùng con trai là vua Duy Tân bị đày ra đảo Réunion ngoài Ấn Độ Dương. Câu chuyện này là chiều sâu lịch sử của một địa danh du lịch đẹp. Bạch Dinh được công nhận Di tích Lịch sử cấp Quốc gia ngày bốn tháng tám năm một nghìn chín trăm chín mươi hai.
Trên đỉnh thấp hơn của Núi Nhỏ là Tượng Chúa Kitô Vua, cao ba mươi hai mét, sải tay mười tám mét bốn mươi centimet, đứng ở độ cao một trăm ba mươi sáu mét so với mực nước biển. Công trình khởi công năm một nghìn chín trăm chín mươi hai, khánh thành ngày một tháng mười hai năm một nghìn chín trăm chín mươi tư. Lên tới chân tượng là khoảng hơn tám trăm bậc đá. Đứng dưới pho tượng dang tay giữa trời, cả vùng biển Vũng Tàu mở ra trước mắt, xanh ngút tầm nhìn.
Trên đỉnh cao hơn của Núi Nhỏ là Hải đăng Vũng Tàu. Người Pháp dựng ngọn đèn biển đầu tiên ở đây năm một nghìn tám trăm sáu mươi hai. Đến năm một nghìn chín trăm mười ba xây lại ở vị trí cao hơn, khoảng một trăm bảy mươi mét so với mực nước biển. Đây thuộc nhóm hải đăng cổ nhất Việt Nam và Đông Nam Á còn hoạt động đến nay.
Một ngày ở Vũng Tàu cứ thế trôi thật êm. Sáng ngồi nhâm nhi ly cà phê nhìn ra Bãi Trước, trưa quây quần bên đĩa hàu, ghẹ, bạch tuộc nướng thơm lừng mùi biển. Chiều leo lên Tượng Chúa rồi Hải đăng đón gió, tối thả mình xuống làn nước mát của Bãi Sau.
Và khi mặt trời lặn xuống sau Núi Lớn, ánh đèn hải đăng bắt đầu quét sáng trên mặt biển. Cả nhà sẽ hiểu vì sao người Sài Gòn suốt hơn một trăm ba mươi năm vẫn mê mải tìm về cái vũng kín gió này. Nơi từng có vua bị giam, có tượng Chúa dang tay, và có những con sóng chẳng bao giờ ngừng vỗ vào bờ.