Hang Keng Tao
Nước có hành trình riêng của nó. Không phải lúc nào nước cũng chảy trên mặt đất mà chúng ta nhìn thấy.
Tại xã Chiến Thắng, huyện Bắc Sơn, tỉnh Lạng Sơn, có một con suối tên là Mỏ Mắm. Con suối này bắt nguồn từ hồ Khau Hường ở thôn Hương Cốc, chảy về phía hạ nguồn mang theo cuội tảng đá phun trào núi lửa. Nhưng ở một đoạn, suối biến mất. Nó chui vào lòng núi đá vôi và chảy ngầm hơn bốn trăm mét qua hang Keng Tao trước khi xuất lộ trở lại thành dòng chảy mặt.
Đó là lý do tại sao Công viên địa chất Lạng Sơn đặt tên chủ đề cho điểm Hang Keng Tao trên tuyến du lịch số hai là Dòng sông ngầm. Không phải tên gọi ngẫu nhiên, mà là mô tả đúng về điều đặc biệt nhất ở đây: một con suối biến vào lòng đá rồi hiện ra, như một bí ẩn của địa chất mà thiên nhiên viết lên đất Lạng Sơn.
Hang Keng Tao không phải hang động có hệ thống nhũ đá rực rỡ hay buồng khổng lồ được chiếu đèn màu. Nó là một hang khoa học, một hang địa chất, một hang mà người ta đến để hiểu hơn về cách tự nhiên vận hành. Theo mô tả của Công viên địa chất Lạng Sơn, hang có ít nhất hai tầng, phát triển theo một đứt gãy địa chất theo phương Tây Bắc đến Đông Nam. Chính đứt gãy này đã tạo nên đới dăm kết kiến tạo lớn có thể quan sát trên trần và thành hang, những mảnh đá bị vỡ vụn, dịch chuyển và tái sắp xếp theo chuyển động của vỏ Trái Đất qua hàng triệu năm.
Khi đứng trước dòng nước chảy giữa đá vôi và các tảng rơi đổ lớn, cả nhà đang nhìn thấy phần cuối của một hành trình mà suối Mỏ Mắm đã đi trong bóng tối. Nước vào hang từ đầu bên kia, trườn qua khe kẽ, chảy qua đá vôi, rồi xuất hiện ở đây. Trong khoảng bốn trăm mét tối tăm đó, nước đã làm những gì? Nó mài mòn đá, mang theo trầm tích, hòa tan canxit, và từ từ khắc sâu thêm cái đường ngầm mà nó đang đi. Đó là quá trình diễn ra trong hàng nghìn năm, và hiện tại nó vẫn đang tiếp tục.
Tháng bảy năm hai nghìn không trăm hai mươi bốn, đoàn chuyên gia UNESCO đã chọn Hang Keng Tao làm địa điểm tổ chức chương trình chào mừng trong chuyến thực địa đánh giá Công viên địa chất Lạng Sơn. Sự có mặt của họ ở đây cho thấy hang Keng Tao được xem là một trong những điểm đại diện cho giá trị địa chất của toàn vùng.
Bên ngoài hang, thảm thực vật rậm rạp dọc suối là một phần không thể tách rời của cảnh quan. Cây cối bám theo dòng nước, tạo ra một không gian mát mẻ và xanh mướt quanh năm. Đây không phải rừng nguyên sinh theo nghĩa hẹp, nhưng là hệ sinh thái ven suối đặc trưng của vùng núi đá vôi, nơi nước và đá và cây cối tạo ra những mối quan hệ phụ thuộc vào nhau.
Hang Keng Tao không có tên nhũ đá mỹ miều, không có câu chuyện truyền thuyết được tô vẽ thêm. Cái đẹp của nó nằm ở chính sự thật: dòng nước thật, đứt gãy thật, đá vôi thật và một quá trình địa chất đang diễn ra ngay trước mắt cả nhà. Đâu đó trong bóng tối bên trong, suối Mỏ Mắm vẫn đang chảy, vẫn đang mài mòn từng milimet đá, kiên nhẫn như nó đã làm từ hàng nghìn năm nay.