Cửa khẩu Tân Thanh
Không phải ai đến Lạng Sơn cũng biết đến Tân Thanh, nhưng những người đã đến thì không quên được cái không khí đặc biệt của một chợ biên giới thật sự.
Cửa khẩu Tân Thanh nằm ở xã Tân Thanh, huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn. Đây là cửa khẩu phụ, thông thương với cửa khẩu Pò Chài của Trung Quốc qua đường bộ. Không phải cửa khẩu quốc tế lớn như Hữu Nghị, Tân Thanh có một cá tính riêng: nó gắn với thương mại biên mậu, chợ cửa khẩu, xe hàng nông sản và đời sống của cộng đồng vùng biên.
Huyện Văn Lãng là vùng cao biên giới, tiếp giáp với Bằng Tường của Trung Quốc. Cổng thông tin tỉnh Lạng Sơn ghi nhận huyện có chợ biên giới nổi tiếng nhất là chợ cửa khẩu Tân Thanh. Với người Lạng Sơn, Tân Thanh gắn với ký ức mua sắm, với hàng tiêu dùng qua biên giới và với nhịp điệu thương mại theo mùa theo vụ.
Khu cửa khẩu Tân Thanh có diện tích gần bảy mươi tám héc ta và được chia thành hai khu chức năng. Khu thứ nhất gắn với xuất nhập khẩu, kho ngoại quan, trung tâm thương mại, hội chợ triển lãm và chợ cửa khẩu. Khu thứ hai gắn với hành chính, bãi đỗ xe, chợ tiêu dùng nông lâm nghiệp và dân cư địa phương. Hai khu này vừa phục vụ doanh nghiệp, vừa phục vụ người dân, vừa là không gian cho du khách ghé thăm.
Năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn phê duyệt Đề án Phát triển thương mại, du lịch Tân Thanh. Định hướng rõ ràng: Tân Thanh sẽ là một tổ hợp kinh tế đa chức năng, lấy xuất nhập khẩu làm trọng tâm, phát triển thêm logistics, trung tâm thương mại, chợ, ẩm thực và du lịch tham quan kết hợp mua sắm. Đó là lý do vì sao khi đứng ở đây, cả nhà thấy không chỉ là một cổng kiểm soát biên giới, mà là cả một hệ sinh thái kinh tế sống động.
Điều thú vị là Tân Thanh cũng có tầng văn hóa riêng. Không xa khu cổng cửa khẩu, Chùa Tân Thanh là điểm du lịch tâm linh được Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn công nhận vào năm hai nghìn không trăm hai mươi hai theo Quyết định số một nghìn bốn trăm mười tám. Chùa nằm ngay tại khu vực cửa khẩu, sát biên giới Việt Trung, khởi công xây dựng từ năm hai nghìn không trăm mười lăm với kiến trúc thuần Việt. Một ngôi chùa mới, giữa vùng biên giới, nhắc nhở rằng đời sống tinh thần của cộng đồng vùng biên không bao giờ đứng ngoài những luồng giao thương xô bồ.
Gần đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lạng Sơn đã làm việc với phía Bằng Tường để thúc đẩy hợp tác du lịch biên giới qua tuyến Tân Thanh đến Pò Chài. Điều này cho thấy tương lai của Tân Thanh không chỉ là thương mại thuần túy, mà hướng đến một không gian du lịch biên giới hai chiều.
Tân Thanh không phải điểm tham quan theo nghĩa thông thường. Nó là một lát cắt sống của đời sống vùng biên: tiếng xe hàng nông sản lúc sáng sớm, mùi ẩm thực chợ trưa, tiếng chuông chùa vọng ra từ phía cổng cửa khẩu. Thương mại và tâm linh, hối hả và tĩnh lặng, đều nằm cạnh nhau trong một dải đất hẹp sát đường biên. Cả nhà ghé Tân Thanh một lần, sẽ hiểu tại sao người Lạng Sơn nói rằng biên giới không chỉ là đường kẻ trên bản đồ.