Hồ Chí Minh
Cả nhà hãy hình dung một buổi sớm ở làng quê Nghệ An, vào mùa sen nở. Những ao sen vàng và trắng toả hương dịu nhẹ trong gió. Trên con đường đất, một cậu bé đứng lặng nhìn theo bóng những người lính nhà nước thực dân đi qua làng. Cậu bé ấy tên là Nguyễn Sinh Cung, sinh ngày mười chín tháng năm năm một nghìn tám trăm chín mươi, tại làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn.
Trong đầu cậu luôn có một câu hỏi mà cậu chưa tìm được lời đáp. Tại sao người dân quê mình lại phải sống cực nhọc, cúi đầu, dưới ách đô hộ của người khác?
Cậu Cung lớn lên trong một gia đình nhà nho. Cha cậu là cụ Nguyễn Sinh Sắc, một thầy đồ yêu nước, ngày ngày ngồi bên án thư dạy chữ cho hai con trai. Cậu bé chăm học, trí nhớ tốt, lại hay hỏi. Khi nghe cha và các bậc sĩ phu bàn chuyện nước nhà, cậu lắng nghe từng lời. Lớn lên một chút, cậu được đặt tên mới là Nguyễn Tất Thành.
Theo cha, cậu đi nhiều nơi. Cậu vào Huế học, rồi có thời gian dạy học ở Trường Dục Thanh, Phan Thiết. Đi đến đâu, cậu cũng thấy cùng một cảnh. Người nông dân vất vả mà vẫn đói. Người yêu nước đứng lên rồi lại thất bại. Câu hỏi thuở nhỏ vẫn còn đó, mỗi ngày một lớn hơn.
Rồi một ngày, chàng thanh niên Nguyễn Tất Thành quyết định đi tìm câu trả lời, không phải trong sách vở, mà ở chính thế giới rộng lớn ngoài kia.
Ngày năm tháng sáu năm một nghìn chín trăm mười một, tại bến cảng Nhà Rồng ở Sài Gòn, một con tàu lớn mang tên Latouche Tréville chuẩn bị nhổ neo. Trên tàu, một người phụ bếp trẻ tuổi lấy tên là Văn Ba. Đó chính là Nguyễn Tất Thành. Anh ra đi với hai bàn tay trắng, làm đủ mọi việc nặng nhọc để có cái ăn, chỉ mang theo một điều duy nhất: lòng yêu nước và câu hỏi của cậu bé năm xưa.
Cả nhà thử tưởng tượng xem. Một người trẻ, rời quê hương, vượt qua đại dương mênh mông, đến những vùng đất hoàn toàn xa lạ.
Hành trình ấy kéo dài ròng rã ba mươi năm. Anh đặt chân tới nước Pháp, rồi nước Anh, rồi nước Mỹ. Anh sang Liên Xô, sang Trung Quốc, đi qua nhiều bến cảng, nhiều thành phố. Ở đâu anh cũng làm việc, cũng học, cũng quan sát. Anh học thêm nhiều thứ tiếng. Anh đọc, anh nghe, anh ghi chép. Và dần dần, từ một người mang câu hỏi, anh trở thành người tìm ra con đường. Trong những năm tháng đó, anh được biết đến với một cái tên đầy ý nghĩa là Nguyễn Ái Quốc, nghĩa là người yêu nước.
Suốt ba mươi năm, trái tim người con xa xứ vẫn luôn hướng về làng sen quê nhà.
Cuối cùng, ngày trở về cũng đến. Năm một nghìn chín trăm bốn mươi mốt, sau ba mươi năm bôn ba, Người đặt chân qua đường biên giới ở Cao Bằng, trở lại mảnh đất quê hương. Cả nhà hãy hình dung khoảnh khắc ấy. Một người đã đi nửa vòng trái đất, nay quỳ xuống chạm tay vào đất nước mình. Ngay tại vùng núi rừng biên giới đó, Người cùng các đồng chí lập nên Mặt trận Việt Minh, để tập hợp toàn dân.
Và rồi câu trả lời cho cậu bé năm xưa đã vang lên.
Ngày hai tháng chín năm một nghìn chín trăm bốn mươi lăm, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, giữa biển người, một giọng nói trầm ấm cất lên đọc bản Tuyên ngôn Độc lập. Bản tuyên ngôn ấy khai sinh ra một nước Việt Nam mới. Người đứng đó, đọc những lời ấy, chính là cậu bé Nguyễn Sinh Cung của làng sen ngày nào. Câu hỏi tại sao quê mình phải sống dưới ách đô hộ, sau bao nhiêu năm, cuối cùng đã có lời đáp.
Người ra đi mãi mãi vào ngày hai tháng chín năm một nghìn chín trăm sáu mươi chín. Nhưng câu chuyện thì vẫn còn đó.
Cả nhà ạ, từ một cậu bé đứng bên ao sen với một câu hỏi trong lòng, đến một con người mà tiếng nói đã mang lại lời đáp cho cả một dân tộc. Mỗi mùa sen nở trên quê hương Nghệ An, hương sen ấy như vẫn còn nhắc nhớ về cậu bé năm xưa, người đã đi thật xa, để rồi mang ánh sáng tự do trở về cho đất nước mình.