Hồ Than Thở
Cái tên hồ này bắt đầu từ một tiếng thở dài.
Vào năm một nghìn chín trăm ba mươi bảy, người Pháp đắp một con đập ngăn dòng suối Cam Ly ở vùng đất thấp phía đông Đà Lạt. Mục đích ban đầu rất thực dụng: tạo hồ chứa nước rộng tám rưỡi héc ta để cung cấp nước sinh hoạt cho thành phố. Khu vực này trước khi có đập là một vùng đầm lầy.
Người Pháp đặt tên hồ là Lac des Soupirs. Trong tiếng Pháp, soupir vừa có nghĩa là tiếng thở dài, vừa gợi được hình ảnh gió rì rào trong những hàng thông bao quanh hồ. Khi dịch sang tiếng Việt, người ta chọn nghĩa thứ nhất. Và cái tên Hồ Than Thở đã ở lại với Đà Lạt từ đó đến nay.
Cả nhà đang đứng trước một hồ nước không chỉ đẹp. Theo Địa chí Đà Lạt, Hồ Than Thở nằm trong nhóm thắng cảnh Đà Lạt được Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận là di tích lịch sử - văn hóa vào ngày ba mươi mốt tháng tám năm một nghìn chín trăm chín mươi tám. Cùng nhóm đó còn có Hồ Tuyền Lâm, Thung lũng Tình Yêu, thác Cam Ly, thác Datanla và thác Prenn.
Hồ Than Thở nằm cách trung tâm Đà Lạt khoảng sáu cây số về phía đông, theo trục đường Quang Trung và Hồ Xuân Hương. Không gian ở đây là sự kết hợp của mặt nước, rừng thông, thảm cỏ và khí hậu cao nguyên mát mẻ. Chính sự kết hợp đó tạo ra cái không khí trầm tĩnh và gợi cảm xúc mà hồ này nổi tiếng.
Và rồi có những câu chuyện.
Cơ sở dữ liệu ngành Du lịch Việt Nam ghi Đồi Thông Hai Mộ ở phía tay trái khi vào khu. Báo Ảnh Việt Nam của Thông tấn xã Việt Nam kể hai lớp câu chuyện: một là truyền thuyết Hoàng Tùng và Mai Nương từ xa xưa, gắn với sự buồn bã mà hồ gợi lên; hai là câu chuyện Lê Thị Thảo và Vũ Minh Tâm gắn với hai ngôi mộ trong đồi thông.
Những câu chuyện này được lưu truyền qua nhiều thế hệ, được báo chí và nguồn du lịch ghi nhận. Nhưng không phải mọi chi tiết đều là sự kiện có thể kiểm chứng từng điểm một. Khi cả nhà nghe kể về Đồi Thông Hai Mộ hay truyền thuyết Hoàng Tùng - Mai Nương, hãy hiểu đó là lớp ký ức văn hóa mà Hồ Than Thở đã tích lũy qua nhiều thập kỷ. Lớp ký ức đó làm cho hồ có chiều sâu, có cảm xúc, có lý do để người ta muốn đến và muốn đứng lặng im nhìn mặt nước.
Hiện nay, khu vực hồ được vận hành dưới thương hiệu Delight Park. VnExpress cho biết dự án đã nạo vét mặt hồ, cải tạo rừng thông, tổ chức lại lối đi và phát triển không gian ánh sáng, vườn hoa và sân khấu nhạc nước. Delight Park tự giới thiệu là tổ hợp công viên văn hóa - nghệ thuật được phát triển bên danh thắng Hồ Than Thở.
Nơi đây mang hai lớp cùng một lúc. Lớp di sản là hồ nước tám rưỡi héc ta, rừng thông trăm tuổi, những câu chuyện được lưu truyền qua nhiều thế hệ, giá trị di tích được công nhận từ năm một nghìn chín trăm chín mươi tám. Lớp hiện đại là không gian giải trí của Delight Park với vườn Phượng Hoàng, tượng Quan Thế Âm, Công viên Tình Yêu, các khu ánh sáng và sân khấu nhạc nước.
Buổi tối, Delight Park dựng show Sử Thi Âu Lạc ngay trên mặt hồ, với âm thanh, nước, lửa và ánh sáng laser tái hiện huyền thoại Lạc Long Quân và Âu Cơ. Show kéo dài khoảng bốn mươi đến bốn mươi lăm phút, diễn vào các tối thứ Ba, Năm, Sáu và Bảy mỗi tuần, bắt đầu từ mười chín giờ ba mươi.
Hồ Than Thở có thể được đặt theo tiếng thở dài. Nhưng khi cả nhà đứng trước nó trong buổi chiều Đà Lạt, tiếng gió qua thông, tiếng nước, cái lặng lẽ của mặt hồ sẽ không khiến ta thở dài vì buồn. Mà là vì những nơi như thế này vẫn còn ở đây, sau bao nhiêu thập kỷ.