Hòn Phụ Tử
Ở vùng biển Hà Tiên, có hai khối đá nhô lên từ mặt nước, một cao lớn và một thấp bé, đứng sóng đôi như hình tượng cha con quấn quýt. Người dân gọi là Hòn Phụ Tử, và cái tên ấy mang theo cả một câu chuyện.
Truyền thuyết kể rằng hai cha con đã hy sinh để diệt hại cho dân làng. Sau khi họ mất, nơi biển sâu ấy nổi lên hai khối đá lớn nhỏ, và từ đó cái tên Hòn Phụ Tử ra đời. Đây là chuyện dân gian, không phải sự kiện lịch sử có kiểm chứng. Nhưng chính câu chuyện ấy giúp ta hiểu vì sao người ta nhìn đá mà thấy tình cha con, thấy lòng hy sinh, thấy cả một đời người gửi vào đá vôi và sóng biển.
Rồi sáng ngày chín tháng tám năm hai nghìn lẻ sáu, hòn Phụ gãy đổ. Nước biển, gió bão và phong hóa đá vôi qua nhiều năm đã làm điều mà không ai muốn thấy. Cảnh quan từ đó thay đổi, không còn nguyên vẹn như trong những bức ảnh cũ.
Nhưng chính sự thay đổi đó lại thêm vào một chiều sâu khác. Đá vôi ven biển, dù đứng hàng trăm năm, vẫn phải nhường trước sóng, gió, mưa và thời gian. Hòn Phụ Tử trở thành ví dụ rất rõ về một sự thật mà thiên nhiên không bao giờ giấu giếm: di sản không bất biến.
Điều làm nơi này thêm đặc biệt là cảnh quan địa chất xung quanh. Theo nghiên cứu đăng trên Tạp chí Các khoa học về Trái Đất, vùng Hà Tiên - Kiên Lương nổi bật với karst đá vôi đặc trưng: núi hình tháp, hình chóp mọc biệt lập trên đồng bằng thấp, bờ biển với vách dốc và hốc đá được sóng mài qua hàng triệu năm. Đứng trước Hòn Phụ Tử và bờ đá quanh đó, cả nhà đang nhìn thấy sản phẩm của một quá trình địa chất khổng lồ, đẹp và dễ tổn thương theo cách rất khác so với bãi cát hay công viên nhân tạo.
Khu thắng cảnh thuộc Di tích thắng cảnh quốc gia Hòn Chông, gồm Hòn Phụ Tử, Chùa Hang và Bãi Dương. Phí tham quan là hai mươi nghìn đồng mỗi lượt. Dịp lễ ba mươi tháng tư đến một tháng năm năm hai nghìn hai mươi lăm, khu này đón hơn mười nghìn bốn trăm lượt khách.
Đứng ở đây, nhìn ra biển, cả nhà sẽ thấy hòn Tử vẫn đứng vững, xung quanh là mặt nước lấp lánh và những vách đá vôi kỳ dị của vùng Hà Tiên. Câu chuyện về người cha đã mất, về hòn đá đã gãy, và về biển vẫn cứ vỗ đều đặn mỗi ngày, cộng lại thành một cảm giác mà không nơi nào khác có được.