Hòn Trống Mái
Các bạn biết không, có những thắng cảnh mà sức hút không nằm ở kích thước vĩ đại, cũng không nằm ở tuổi thọ hàng triệu năm, mà nằm ở một câu hỏi giản dị: làm sao hai phiến đá khổng lồ có thể đứng chênh vênh như vậy mà không ngã?
Đó chính là bí ẩn của Hòn Trống Mái.
Cụm đá này nằm trên núi Trường Lệ, dãy núi ven biển phía nam thành phố Sầm Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Theo Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, toàn bộ cụm đá gồm ba phiến đá lớn được xếp đặt hoàn toàn tự nhiên: một phiến đá rộng bằng phẳng nằm phía dưới làm bệ đỡ, và phía trên có hai khối đá riêng biệt. Một khối đầu nhọn, người dân liên tưởng đến gà trống. Một khối nhỏ hơn đối diện, liên tưởng đến gà mái. Chính vì vậy mà tên gọi Trống Mái ra đời. Đây là cách gọi dân gian theo hình dáng, không phải tên địa chất hay danh xưng khoa học.
Điều khiến Hòn Trống Mái đặc biệt không chỉ là hình thù kỳ lạ mà còn là vị thế chênh vênh. Hai khối đá phía trên nhìn như sắp ngã nhưng thực ra đã đứng vững hàng trăm năm. Núi Trường Lệ là dãy núi ven biển có rừng đặc dụng và được công nhận là di tích cấp quốc gia từ năm một nghìn chín trăm sáu mươi hai. Toàn bộ khu vực này thuộc không gian bảo vệ cảnh quan của Thanh Hóa.
Khi cả nhà nghe chuyện Hòn Trống Mái, sẽ thấy rằng người Sầm Sơn không chỉ nhìn hai phiến đá kia như đá. Họ gắn vào đó một câu chuyện về tình yêu thủy chung. Có nhiều dị bản khác nhau. Một dị bản kể về đôi vợ chồng nghèo, sau trận lũ biển dâng, hai người hóa thành đôi chim rồi hóa đá để ở lại mãi với làng xóm và biển cả. Một dị bản khác kể về chàng trai làng Trường Lệ cứu một cô gái bị sóng biển xô vào bờ. Cô gái hóa ra là tiên nữ, hai người hóa đá để mãi bên nhau. Khi cả nhà nghe những câu chuyện này, cần nhớ rằng đây là các dị bản truyền thuyết dân gian, không phải sự kiện lịch sử đã được kiểm chứng. Nhưng ý nghĩa thì rõ ràng: người Sầm Sơn đã chọn cụm đá này làm biểu tượng cho tình yêu và sự gắn bó với quê hương biển cả.
Chính vì vậy, Sầm Sơn hằng năm tổ chức Lễ hội Tình yêu tại Công viên Hòn Trống Mái, với các hoạt động văn hóa nghệ thuật về chủ đề tình yêu, hội thi mâm cơm gia đình và nhiều hoạt động cộng đồng khác. Cụm đá không còn là một thắng cảnh đơn thuần mà trở thành nơi người Sầm Sơn mang đến những điều trân quý nhất để gửi gắm.
Núi Trường Lệ không chỉ có Hòn Trống Mái. Trang thông tin quốc gia về bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học mô tả đây là dãy núi có rừng đặc dụng, cảnh quan đẹp và đa dạng sinh học. Trên núi còn có Đền Độc Cước, Đền Cô Tiên và Đền Tô Hiến Thành. Mỗi điểm dừng trên núi Trường Lệ là một tầng khác nhau của câu chuyện về Sầm Sơn: tầng cảnh quan tự nhiên, tầng văn hóa tín ngưỡng và tầng truyền thuyết dân gian.
Nhưng cụm đá này không phải bất tử theo nghĩa tuyệt đối. VnExpress từng dẫn thông tin từ cơ quan chức năng rằng phong hóa tự nhiên đã làm hòn Mái dao động và dịch chuyển dần ra gần mép ngoài của khối đá đế. Hai phiến đá đó vẫn đứng vững, nhưng cũng đang thay đổi từng chút một theo nhịp của gió và sóng biển.
Đứng dưới chân núi Trường Lệ, nhìn lên hai khối đá chênh vênh trên nền trời và biển xanh, cả nhà sẽ hiểu tại sao người Sầm Sơn chọn nơi này làm biểu tượng tình yêu. Không phải vì đá vĩnh hằng, mà vì dù nghiêng dù dịch, hai phiến đá vẫn luôn hướng về nhau, bất chấp gió biển hàng trăm năm.