Khu bảo tồn Đất ngập nước Láng Sen
Ngày hai mươi hai tháng năm năm hai nghìn không trăm mười lăm, một vùng đất ngập nước ở miền Tây Nam Bộ chính thức được Công ước Ramsar quốc tế ghi danh. Site số hai nghìn hai trăm hai mươi bảy. Diện tích bốn nghìn tám trăm linh hai héc ta. Khu Ramsar thứ bảy của Việt Nam.
Đó là Láng Sen.
Trước đó, Láng Sen đã im lặng và làm việc của mình suốt nhiều thế kỷ: trữ nước, nuôi cá, che chở chim muông và giữ một mảnh Đồng Tháp Mười còn nguyên vẹn như thưở trước khi con người khai khẩn.
Hệ sinh thái Ramsar đánh giá Láng Sen là một phức hợp đất ngập nước tiêu biểu của vùng đồng bằng sông nước. Ở đây có đồng cỏ ngập theo mùa, có đầm mở, có rừng tràm ven sông, có rừng hỗn giao. Bốn loại sinh cảnh này xen nhau tạo ra đa dạng sinh học đặc biệt mà ít khu bảo tồn nào ở miền Nam còn giữ được.
Theo số liệu Báo Tây Ninh công bố năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, Láng Sen có ba trăm ba mươi mốt loài thực vật, một trăm sáu mươi mốt loài chim và một trăm bốn mươi hai loài thủy sản. Trong đó có mười bốn loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam. Hệ thống thông tin Ramsar quốc tế ghi nhận khu vực này thường xuyên hỗ trợ hơn hai mươi nghìn cá thể chim nước trong mùa khô.
Những con số đó không phải để khoe. Chúng để nhắc nhở.
Sếu đầu đỏ là loài thường được nhắc nhất khi nói về Láng Sen. Cùng với giang sen, già đẫy, mèo cá, cá tra dầu, cá hô. Đây là những loài đang bị đe dọa toàn cầu, và Láng Sen là một trong những nơi cuối cùng ở Việt Nam còn giữ được sinh cảnh phù hợp cho chúng.
Láng Sen hiện nằm trên địa bàn xã Vĩnh Châu và Tân Hưng, tỉnh Tây Ninh. Trước khi có sắp xếp hành chính, đây thuộc huyện Tân Hưng, tỉnh Long An. Từ ngày một tháng bảy năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, khu bảo tồn trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh.
Chính vì chưa bị khai thác đại trà, Láng Sen vẫn còn hoang sơ theo nghĩa thật sự của từ đó.
Khu bảo tồn đang đối mặt với nhiều thách thức: biến đổi khí hậu làm mưa trái mùa, hạn hán, nguồn nước thay đổi. Áp lực đánh bắt thủy sản trái phép và săn bắt động vật hoang dã không bao giờ dứt hẳn. Cán bộ khu bảo tồn phải vừa tích trữ nước cho mùa khô, vừa phòng cháy chữa cháy rừng tràm, vừa quan trắc môi trường nước và kiểm soát loài ngoại lai xâm hại.
Phối hợp với khu bảo tồn là WWF và IUCN Việt Nam trong các dự án bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển sinh kế bền vững cho cộng đồng vùng đệm và thích ứng biến đổi khí hậu.
Mùa khô, khi nước rút xuống thấp, hơn hai mươi nghìn con chim nước tụ về. Tiếng cánh vỗ và tiếng kêu vang lên trên mặt đầm phẳng lặng, giữa khoảng trời mở rộng không che khuất. Đó là một trong những cảnh tượng hoang dã hiếm còn lại ở đồng bằng sông Cửu Long.