Cao su Đức Hòa

Ngay dưới lớp đất bình thường của huyện Đức Hòa, Long An cũ, có một tầng văn hóa đã ngủ yên từ thời tiền sử. Người ta gọi nơi ấy là Gò Cao Su.

Gò Cao Su là một di chỉ khảo cổ tại xã Đức Hòa Thượng, huyện Đức Hòa, Long An cũ, nay thuộc tỉnh Tây Ninh mới. Diện tích khoảng hai nghìn mét vuông theo nguồn của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia. Năm một nghìn chín trăm chín mươi tư, Viện Khảo cổ học và Bảo tàng Long An tiến hành khai quật nơi này, tìm thấy tầng văn hóa và lấy mẫu đo niên đại các-bon mười bốn.

Kết quả niên đại có độ chênh và cần đọc trong ngữ cảnh chuyên môn. Nhưng điều đó không làm giảm đi ý nghĩa của Gò Cao Su, bởi nó thuộc về lớp lịch sử cổ nhất mà vùng đất Nam Bộ còn lưu lại được, gắn với thời kỳ tiền Óc Eo.

Trong bức tranh khảo cổ của Long An cũ, Gò Cao Su được nhắc tên cùng cụm Bình Tả, Gò Tháp lớn, Gò Tháp nhỏ và An Sơn ở huyện Đức Hòa. Theo Cổng thông tin tỉnh Long An cũ và bài nghiên cứu của tác giả Lã Thúy Hường đăng trên Vinh University Journal of Science năm hai nghìn không trăm hai mươi tư, tất cả các địa điểm này đều thuộc hệ thống di tích tiền sử và văn hóa Óc Eo.

Vùng Đức Hòa không chỉ là vùng đất nông nghiệp hay công nghiệp hiện đại. Bên dưới lớp đất bình thường ấy có những tầng văn hóa phản ánh một thời kỳ con người đã sinh sống, trao đổi và tổ chức đời sống ở đây từ hàng nghìn năm trước, khi chưa có tên làng, tên huyện và tên tỉnh như ngày nay.

Cả nhà thử hình dung: những người đầu tiên đặt chân lên gò đất ấy đã nhìn thấy một vùng đồng bằng hoang sơ chưa có bờ kênh, chưa có lũy tre. Họ sống, làm gốm, chôn người thân, rồi dần dần khuất vào quên lãng. Hàng nghìn năm sau, các nhà khảo cổ học bới nhẹ lớp đất lên và tìm thấy dấu vết của họ còn đó, lặng lẽ chờ được kể lại.