Đền thờ Bác Hồ Châu Thới
Có những nơi người ta đến không phải để ngắm cảnh, mà để nhớ về một người, một giai đoạn, một lựa chọn của cộng đồng trong hoàn cảnh khó khăn nhất.
Đền thờ Bác Hồ Châu Thới là một nơi như vậy.
Địa chỉ trong hồ sơ cũ ghi ấp Bà Chăng A, xã Châu Thới, huyện Vĩnh Lợi, tỉnh Bạc Liêu. Sau khi các tỉnh sáp nhập, nơi này mang tên đầy đủ là Khu Di tích Quốc gia Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh tại xã Châu Thới, tỉnh Cà Mau.
Câu chuyện của nơi này bắt đầu từ buổi chiều ngày ba tháng chín năm một nghìn chín trăm sáu mươi chín. Theo Báo Cà Mau, khi tin Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần được truyền về, Đảng bộ và Nhân dân xã Châu Thới tổ chức lễ truy điệu lúc mười bảy giờ ngày ba tháng chín, để tang và thờ cúng Bác tại nhà ông Trần Văn Tến ở ấp Bà Chăng A, vị trí cách đền hiện nay khoảng hai trăm mét về hướng Đông.
Từ một ngôi nhà dân trở thành điểm tưởng niệm, rồi thành khu di tích quốc gia. Hành trình đó trải qua nhiều năm chiến tranh ác liệt. Theo Công lý, đầu năm một nghìn chín trăm bảy mươi mốt địch càn quét với ý định đốt phá nơi thờ Bác; người dân và du kích địa phương đã bảo vệ. Đến tháng tư năm một nghìn chín trăm bảy mươi hai, Xã ủy Châu Thới thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng đền, khởi công ngày hai mươi lăm tháng tư và chỉ sau hai mươi bốn ngày đêm, công trình hoàn thành. Ngày mười chín tháng năm năm một nghìn chín trăm bảy mươi hai, đúng dịp kỷ niệm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, lễ khánh thành được tổ chức. Những mốc này được ghi chép thống nhất trong Báo Cà Mau, Công lý, Báo Công an Nhân dân và Báo Công Thương.
Ngôi đền hiện nằm trong một nhà bao che lớn, thông thoáng, kiểu dáng như ngôi đình. Báo Cà Mau ghi đền được thiết kế bởi ông Khưu Minh Khuôl, xây bằng gạch, xi măng theo lối kiến trúc giản dị; hai cột bên trong có câu đối về ơn Đảng, độc lập tự do và Bác Hồ. Trong khuôn viên còn có tượng Chủ tịch Hồ Chí Minh bằng đồng nặng một rưỡi tấn, cao hai rưỡi mét, và phù điêu gò đồng cao ba mét bảy, rộng tám mét.
Sau nhiều lần trùng tu và mở rộng, khu di tích hiện rộng khoảng bốn mươi lăm nghìn mét vuông theo Công lý, gồm ngôi đền thờ chính, nhà bao che, nhà trưng bày, nhà chiếu phim tư liệu, hội trường, sân lễ, công viên cây xanh, hồ sen và vườn cây lưu niệm.
Tại nhà trưng bày, có hơn ba trăm tài liệu và hiện vật. Các gian trưng bày theo ba chủ đề lớn: quá trình đi tìm đường cứu nước của Bác, tình cảm của Bác với nhân dân miền Nam và tình cảm của nhân dân miền Nam đối với Bác, cùng quá trình đấu tranh của nhân dân Bạc Liêu và Châu Thới.
Năm một nghìn chín trăm chín mươi tám, di tích được xếp hạng cấp quốc gia.
Đứng giữa khuôn viên rộng lớn với hồ sen xanh mát, vườn cây lưu niệm và tiếng gió miền Tây thổi qua, cả nhà sẽ cảm nhận được điều mà người dân Châu Thới đã gìn giữ suốt hơn nửa thế kỷ: tình cảm với Bác không cần tượng đài hoành tráng, chỉ cần một ngôi đền, một ngọn hương, và lòng người không quên.