Pa Phách – Điểm săn mây và du lịch cộng đồng Mộc Châu
Có một buổi sáng ở Pa Phách mà người ta vẫn hay kể lại. Khi trời còn mờ tối, khách leo lên điểm cao trên sườn đồi của bản, rồi ngồi chờ. Từ từ, mặt trời lên sau dãy núi. Thung lũng bên dưới bắt đầu sáng dần. Và mây, từng đám mây trắng, trôi qua sườn núi và lùa xuống giữa những dãy nhà bản làng. Giống như biển.
Đó là lý do người ta gọi nơi này là điểm săn mây. Và đó cũng là lý do Pa Phách, một bản nhỏ trong cao nguyên Mộc Châu, đang ngày càng có tên trên bản đồ du lịch Tây Bắc.
Pa Phách hiện thuộc phường Mộc Sơn, khu vực Mộc Châu, Sơn La. Báo Sơn La xác nhận đây là điểm săn mây đang thu hút khách của Khu du lịch quốc gia Mộc Châu. Trong bản, mô hình nổi bật nhất là homestay kết hợp điểm săn mây của anh Vàng A Sơn, người đã trồng hơn một nghìn cây hoa mua cùng hoa cúc và hoa cải trên sườn đồi. Khi mây về đúng lúc hoa nở, cảnh quan ở đây rất đặc biệt.
Cả nhà để ý, Pa Phách không chỉ là điểm ngắm mây. Báo Sơn La ghi nhận các hoạt động trải nghiệm văn hóa của đồng bào Mông tại đây: giã bánh dày, vẽ hoa văn bằng sáp ong, nhuộm chàm, nấu ăn, giao lưu văn nghệ, hái mận và hái đào theo mùa. Những hoạt động này do chính hộ dân trong bản tổ chức, mang đến cảm giác thật sự là khách của một gia đình, không phải du khách của một điểm tham quan.
Du lịch Mộc Châu mô tả bản Pa Phách nằm giữa hai dãy núi đá vôi và khu rừng nguyên sinh. Bản được chia làm hai khu: Pa Phách trên là nơi người Mông Xanh sinh sống, Pa Phách dưới là người Thái. Đây là chi tiết thú vị vì không nhiều bản Tây Bắc có sự cộng cư đan xen như vậy.
Về vị trí, từ Quốc lộ sáu rẽ vào ngã tư Trường Giang khoảng năm cây số là đến bản, hoặc từ Chiềng Đi đi thêm tám cây số. Đường vào có đoạn nhỏ và dốc cao, mùa mưa dễ trơn trượt, nhưng chính cái cung đường vắng qua rừng và nương rẫy cũng là một phần của hành trình.
Săn mây sáng sớm là trải nghiệm đáng nhớ nhất ở Pa Phách. Nguồn du lịch địa phương ghi nhận khoảng bảy trăm lượt khách mỗi tháng vào những đợt biển mây đẹp, thường rơi vào tháng hai đến tháng sáu. Nhưng dù có mây hay không, cảnh núi rừng và không khí bản làng buổi sớm vẫn đủ làm một người thành phố thở lại được.
Pa Phách là ví dụ sống của hướng đi du lịch cộng đồng mà Mộc Châu đang theo đuổi, nơi người dân tự làm chủ không gian sống và tự đón khách theo cách của mình. Mỗi sáng, khi khói bếp từ những ngôi nhà người Mông và người Thái quyện vào lớp mây trắng chảy xuống thung lũng, Pa Phách trông như một bản làng nằm giữa trời.