Làng quất Tứ Liên
Sáng sớm tháng Chạp, đứng ở đầu một con đường đất ven bờ sông Hồng phía quận Tây Hồ, cả nhà sẽ nghe tiếng xe ba gác lăn bánh trên đất bãi trước khi thấy cây. Từng cây quất cao ngang người, quả vàng chín căng, được đặt thẳng đứng trên xe chở về phía nội thành. Đây là những ngày vận chuyển cuối của một mùa vụ kéo dài cả năm ở làng quất Tứ Liên.
Phường Tứ Liên thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội. Theo Báo Nhân Dân, ba phần tư diện tích phường nằm ngoài đê, trên vùng đất bãi ven sông Hồng. Chính lớp phù sa sông Hồng bồi đắp qua nhiều thế hệ là nền tảng cho nghề trồng quất truyền thống tồn tại đến hôm nay.
Báo Nhân Dân ghi nhận một số gia đình đã gắn bó với nghề trồng quất qua bốn thế hệ. Ngày mười hai tháng một năm hai nghìn không trăm mười chín, Tứ Liên được Thành phố Hà Nội trao danh hiệu "Làng nghề truyền thống quất cảnh". Hiện phường có hơn bốn trăm năm mươi hộ trồng quất trên diện tích khoảng ba mươi héc ta, giá trị thương mại ước khoảng sáu mươi tỷ đồng mỗi năm.
Quất Tứ Liên không đơn thuần là cây cảnh. Người trồng dành cả năm chăm bón, cắt tỉa, uốn nắn từng cành theo thế phong thủy. Nhiều cây khi đến tay người mua đang cùng lúc mang quả chín vàng, quả xanh còn non và nụ hoa trắng mới nhú, gói đủ Phúc, Lộc, Thọ theo quan niệm người Hà Nội. Kỹ thuật điều tiết để cây ra quả đúng dịp Tết đòi hỏi kinh nghiệm tích lũy qua nhiều mùa vụ.
Trong văn hóa Tết người Việt, quất là biểu tượng của may mắn và phúc lộc. Màu vàng của quả gợi thịnh vượng, cây sum suê gợi sự sung túc. Người Hà Nội chọn quất thường để ý kỹ dáng cây và thế đứng, không mua vội mà chọn cho đúng ý.
Cuối tháng Chạp là cao điểm của cả làng. Báo Nhân Dân ghi lại cảnh người dân Tứ Liên hối hả chở cây đến tay khách hàng trong những ngày giáp Tết. Hằng năm, lễ hội "Tinh hoa nghệ thuật quất cảnh Tứ Liên" được tổ chức để tôn vinh nghề truyền thống. Theo Báo Nhân Dân năm hai nghìn không trăm hai mươi sáu, lễ hội kéo dài đến ngày hai mươi chín tháng Chạp âm lịch, thu hút đông đảo người Hà Nội đến xem và chọn cây.
Một cây quất sum suê trên bàn thờ Tết là cả năm lao động của một gia đình, được chắt chiu từ lớp phù sa sông Hồng bồi đắp qua nhiều mùa lũ.
Cây quất mang Tết vào từng ngôi nhà Hà Nội từ một mảnh đất bãi ven hồ cũ, nơi sông Hồng vẫn tiếp tục bồi đắp phù sa mỗi mùa lũ đi qua.