Cột mốc A Pa Chải , Cực Tây Tổ quốc
Việt Nam có bốn điểm cực địa lý. Cực Bắc là Lũng Cú ở Đồng Văn, Hà Giang , nhiều người đã đến đó. Cực Nam là Đất Mũi ở Cà Mau , cũng đông khách. Cực Đông là Mũi Đôi ở Khánh Hòa. Và Cực Tây là đây: A Pa Chải, xã Sín Thầu, huyện Mường Nhé, Điện Biên.
Trong bốn điểm cực, A Pa Chải là khó đến nhất và ít người đặt chân nhất. Hơn năm trăm bốn mươi cây số đường núi khứ hồi từ thành phố Điện Biên Phủ. Leo hơn mười cây số đường rừng. Rồi leo năm trăm bảy mươi bậc thang dốc đứng. Xin giấy phép biên phòng bắt buộc. Đây không phải chuyến đi bình thường.
Nhưng cả nhà đang ở đây. Đó là điều đặc biệt.
Ngày hai mươi bảy tháng sáu năm hai nghìn không trăm lẻ năm, đại diện ba chính phủ Việt Nam, Trung Quốc và Lào đứng trên đỉnh núi Khoang La San, cao một nghìn tám trăm sáu mươi tư mét, để cùng thực hiện một nghi lễ ngoại giao. Họ cắm một cột đá granit cao hai mét, có ba mặt. Mỗi mặt quay về một hướng, khắc tên một quốc gia và quốc huy của quốc gia đó.
Đây là cột mốc số không. Cột mốc duy nhất trên lãnh thổ Việt Nam có quốc huy của ba nước trên cùng một thân cột. Và từ điểm này, chỉ cần bước một bước là sang đất quốc gia khác.
Đó là điều mà không nơi nào khác trên đất nước này có thể cho chúng ta cảm nhận được.
Tọa độ của cột mốc là hai mươi hai độ hai mươi ba phút năm mươi ba giây vĩ Bắc, một trăm lẻ hai độ tám phút năm mươi mốt giây kinh Đông. Đây là điểm phía Tây nhất của Việt Nam. Vì Việt Nam dùng múi giờ UTC cộng bảy, tương ứng với kinh độ một trăm lẻ năm độ Đông, còn đây là một trăm lẻ hai độ, nên mặt trời mọc ở đây muộn hơn so với phần lớn lãnh thổ Việt Nam khoảng mười hai phút.
Cả nhà hãy đứng trước cột mốc. Ba mặt. Ba quốc huy. Ba ngôn ngữ. Phía tây bắc là đất Trung Quốc. Phía nam là đất Lào. Và phía đông là Việt Nam, vùng đất mà từ đây, kéo dài qua hàng nghìn cây số đến tận Mũi Đôi ở Khánh Hòa.
Tên "A Pa Chải" trong tiếng Hà Nhì có nghĩa là "vùng đất bằng phẳng, rộng rãi". Người Hà Nhì là dân tộc thiểu số chủ yếu ở xã Sín Thầu này. Họ có quan hệ văn hóa gần gũi với người Ha Ni bên phía Vân Nam, Trung Quốc. Nhiều thế hệ người Hà Nhì đã sống và giữ đất ở điểm cực Tây này, lâu trước khi đây trở thành điểm du lịch. Họ là những người đầu tiên và lâu dài nhất của vùng đất này.
Năm hai nghìn không trăm mười tám, tỉnh Điện Biên hoàn thành con đường bê tông và bậc thang lên cột mốc. Trước đó, hành trình gian nan hơn nhiều. Từ năm đó, lượng khách tăng đáng kể. Nhưng ngay cả bây giờ, A Pa Chải vẫn chưa phải điểm du lịch đại trà. Cả nhà đang ở nơi mà đại đa số người Việt Nam chưa bao giờ đặt chân.
Hành trình không hề ngắn. Từ Đồn Biên Phòng A Pa Chải, phải đi bộ hơn mười cây số qua rừng, rồi leo năm trăm bảy mươi bậc thang dốc đứng trong khoảng bốn cây số cuối. Leo mất khoảng hai đến ba tiếng tùy thể lực. Nhiệt độ trên đỉnh một nghìn tám trăm sáu mươi tư mét lạnh hơn đáng kể so với dưới thung lũng.
Hãy dừng lại một chút trước khi xuống núi. Nhìn ra ba phía. Rừng núi mênh mông bao la. Không có đường cao tốc, không có thành phố, không có tiếng ồn của cuộc sống đô thị. Chỉ có rừng và mây và đất của ba quốc gia trong tầm mắt.
Đây là điểm cực Tây của Tổ quốc. Và cả nhà đã đến được đây.