Núi Langbiang
Khi người ta nói Langbiang là nóc nhà của Đà Lạt, đó không chỉ là cách nói cho vui.
Cả nhà đang đến với Khu du lịch Lang Biang ở thị trấn Lạc Dương, cách trung tâm Đà Lạt khoảng mười hai cây số về phía Bắc. Đỉnh Langbiang cao khoảng hai nghìn một trăm sáu mươi bảy mét so với mực nước biển. Đứng từ khu đỉnh nhìn xuống, cả nhà có thể thấy Đà Lạt, huyện Lạc Dương, và những dải rừng rộng lớn trải dài tới tận Suối Vàng, Suối Bạc. Ít có điểm nào ở vùng này cho một góc nhìn rộng như vậy.
Khu du lịch này thuộc Dalattourist, tức Công ty Cổ phần Du lịch Lâm Đồng. Tài liệu du lịch của tỉnh Lâm Đồng mô tả khu được chia thành năm vùng: khu vực đón tiếp, Thung lũng Trăm Năm, bãi Mimosa, đồi Đankia hay còn gọi là đồi Radar, và đỉnh Langbiang. Mỗi vùng có địa hình và thảm thực vật khác nhau.
Cả nhà muốn lên cao có hai cách. Cách thứ nhất là đi xe chuyên chở của khu du lịch, xe này chạy theo đường riêng lên khu vực đồi và điểm quan sát. Cách thứ hai là trekking theo lối mòn, thích hợp cho nhóm muốn trải nghiệm đi bộ trong rừng.
Dưới chân Langbiang là vùng đất sinh sống của các cộng đồng bản địa Lạch, Chil và K'Ho. Đây là các cộng đồng Tây Nguyên có đời sống văn hóa phong phú, gắn với cồng chiêng, trang phục truyền thống và các lễ hội cộng đồng. Khi nghe nhắc đến cồng chiêng hay lễ hội ở đây, cả nhà hiểu đó không đơn thuần là tiết mục biểu diễn phục vụ khách tham quan, mà là một phần di sản văn hóa đang được cộng đồng duy trì qua nhiều thế hệ.
Bây giờ đến câu chuyện mà ai đến Langbiang cũng nghe. Tài liệu du lịch của tỉnh Lâm Đồng ghi cao nguyên Langbiang gắn với một truyền thuyết tình yêu. Truyền thuyết đó là câu chuyện dân gian của người bản địa vùng này. Mỗi nơi kể lại có thể khác nhau ở chi tiết. Điều chắc chắn là câu chuyện đã gắn với tên gọi cao nguyên, với tâm thức của cộng đồng, và vì vậy khi nhắc đến Langbiang, người ta nhắc không chỉ một ngọn núi mà còn nhắc một không gian có ký ức văn hóa bao quanh.
UNESCO mô tả Khu dự trữ sinh quyển Langbiang nằm ở phía Bắc tỉnh Lâm Đồng, trải qua độ cao từ khoảng sáu trăm năm mươi mét đến gần hai nghìn ba trăm mét. Trong phạm vi đó có nhiều kiểu rừng: rừng thường xanh núi trung bình, rừng hỗn giao lá kim và lá rộng, rừng nguyên sinh, rừng lùn núi cao, rừng rêu, tre nứa và savan. UNESCO cũng ghi nhận đây là một trong các trung tâm đa dạng sinh học của Việt Nam. Lõi của khu dự trữ sinh quyển là Vườn quốc gia Bidoup - Núi Bà.
UNESCO công nhận Khu dự trữ sinh quyển Langbiang năm hai nghìn mười lăm. Điều đó có nghĩa là khu vực này không chỉ đẹp về mặt cảnh quan, mà còn có giá trị khoa học và bảo tồn được cộng đồng quốc tế ghi nhận.
Khi cả nhà ở trên cao, đứng ở điểm quan sát và nhìn ra không gian xanh rộng lớn dưới kia, đó chính là lúc ta thấy ý nghĩa của cái tên khu dự trữ sinh quyển. Nó không phải một cái bảng hiệu. Nó là cam kết rằng tất cả những gì đang xanh tươi dưới ánh nắng kia, cần được giữ lại.
Langbiang đang chờ cả nhà. Trên đỉnh cao hai nghìn một trăm sáu mươi bảy mét đó, gió thổi qua tán rừng rêu, tiếng cồng chiêng từ dưới thung lũng vọng lên, và Đà Lạt hiện ra bé nhỏ trong biển xanh bất tận. Đứng ở đó, người ta hiểu vì sao cả một vùng cao nguyên lại mang tên của ngọn núi này.