Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã

Muốn đến Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã, cả nhà phải xuống thuyền.

Không phải đi bộ qua cổng tam quan. Không phải leo bậc đá lên sườn núi. Phải ngồi thuyền ra giữa hồ Truồi, nhìn mặt nước mở rộng hai bên, để ngôi thiền viện từ từ hiện ra phía trước như một bức tranh thủy mặc nổi lên giữa trời nước.

Hồ Truồi nằm ở Phú Lộc, dưới chân núi Bạch Mã, thuộc tỉnh Thừa Thiên Huế. Đây là vùng nước rộng, bốn phía là rừng núi và bầu trời. Giữa hồ có một hòn đảo nhỏ. Và trên hòn đảo đó, từ năm hai nghìn lẻ sáu, người ta bắt đầu dựng lên Thiền viện Trúc Lâm Bạch Mã.

Thiền viện thuộc thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, ngôi thiền viện đầu tiên của dòng thiền này tại miền Trung. Dòng thiền Trúc Lâm bắt nguồn từ vua Trần Nhân Tông, vị vua đã từ bỏ ngai vàng để lên núi Yên Tử tu hành và sáng lập ra một trường phái Phật giáo thuần Việt. Từ Yên Tử ở miền Bắc, dòng thiền ấy đã đi qua nhiều thế kỷ rồi tìm về vùng hồ núi Bạch Mã của miền Trung.

Ở đây, thiền và cảnh vật quyện vào nhau theo một cách rất tự nhiên.

Núi Bạch Mã sau lưng thiền viện là một trong những đỉnh núi có khí hậu đặc biệt nhất miền Trung, quanh năm mây phủ. Mặt hồ Truồi trước mặt phản chiếu bóng mây, bóng núi và bóng những mái ngói của thiền viện. Buổi sáng sớm, khi sương còn dày, toàn bộ hòn đảo như lơ lửng giữa làn hơi nước trắng, không còn rõ ranh giới giữa đảo và hồ, giữa đất liền và bầu trời.

Người ta nói rằng thiền là nghệ thuật buông bỏ. Và có lẽ không đâu dễ hiểu điều đó hơn là ngồi trên chiếc thuyền nhỏ, nhìn bờ đất liền dần khuất phía sau, để trước mắt chỉ còn mặt hồ, dãy núi và ngôi thiền viện đứng lặng giữa tất cả.