Voi Thần Airavata

Trên vách một ngôi chùa cổ, giữa làn khói hương mỏng, có hình một con voi trắng. Bốn ngà cong vút như bốn vầng trăng non. Thân voi trắng muốt như mây buổi sớm. Cả nhà đứng lặng nhìn nó hồi lâu. Từ đâu mà một con voi trắng lại trở thành linh vật thiêng đến vậy, được tạc lên vách chùa, được thêu lên cờ, được cả một vùng đất tôn kính suốt bao đời.

Câu chuyện bắt đầu từ rất xa, ở tận thiên giới của thần thoại Hindu.

Con voi trắng ấy có tên là Airavata.

Airavata là voi thần của trời, là vật cưỡi của Indra, vua của các vị thần trên thiên giới. Khi Indra cần đi qua bầu trời, ngài không cưỡi ngựa, không ngồi xe. Ngài bước lên lưng một con voi trắng khổng lồ, bốn ngà sáng ngời, và cả hai băng qua những tầng mây.

Cái tên Airavata mang trong nó cả một dòng nước. Tên ấy gắn với Iravati, dòng sông của mây và mưa. Cả nhà nghe mà xem, ngay trong tên gọi của con voi đã có mây, có mưa, có nước. Như thể ngay từ đầu, số phận của Airavata đã buộc chặt vào bầu trời và những cơn mưa nuôi sống mặt đất.

Theo huyền thoại Hindu, Airavata không phải sinh ra theo cách thường. Ngài là một trong mười bốn báu vật trào lên từ cuộc khuấy biển sữa vũ trụ, cuộc khuấy mà các vị thần và các vị quỷ cùng làm để tìm nước trường sinh. Từ lòng đại dương sữa ấy, hết kỳ diệu này đến kỳ diệu khác nổi lên. Và Airavata, con voi trắng bốn ngà, bước thẳng lên bờ, đi thẳng vào tay Indra. Từ đó voi thần và vua trời không rời nhau.

Nhưng cả nhà ơi, Airavata không chỉ là một con vật để cưỡi. Ngài giữ một vai trò lớn hơn nhiều, một vai trò chạm tới sự sống của muôn loài.

Người xưa kể rằng Airavata là người tạo mây.

Sâu dưới lòng đất có một đại dương ngầm, gọi là Patala. Airavata thả chiếc vòi dài xuống tận đó, hút lấy nước từ lòng đất sâu thẳm, rồi vươn vòi lên trời cao, phun nước thành mây. Mây dày lên, sẫm lại, đổ xuống thành mưa, thấm vào ruộng đồng, nuôi cây lúa lớn lên. Ngài là cây cầu nối đất với trời, là người đưa nước sự sống về cho muôn loài.

Giờ thì cả nhà đã hiểu vì sao con voi trắng lại thiêng đến thế.

Trắng là màu của sự thuần khiết. Voi là hình ảnh của sức mạnh. Một con voi trắng là sức mạnh và sự thuần khiết hòa làm một. Người ta tin rằng voi trắng là sinh vật hiếm có nhất, xứng đáng nhất để đứng bên cạnh một vị vua tốt, vì một vị vua tốt cũng phải vừa mạnh mẽ vừa trong sạch.

Và đây mới là điều kỳ diệu nhất của câu chuyện. Con voi trắng ấy không chịu ở yên trong thần thoại Ấn Độ.

Theo những con đường buôn bán trên biển, theo bước chân của các nhà sư mang đạo đi khắp nơi, hình tượng voi trắng thiêng vượt núi vượt biển, đi sang cả vùng Đông Nam Á của chúng ta. Đi đến đâu, nó cũng được người ta đón nhận như một biểu tượng của vương quyền và phước lành.

Ở đất Lào, có một vương quốc cổ mang tên Lan Xang, nghĩa là Triệu Voi. Vương quốc ấy được lập nên vào năm một nghìn ba trăm năm mươi ba. Cả nhà nghe lại mà xem, một vương quốc tự gọi mình là đất nước của một triệu con voi. Voi là sức mạnh, là sự phồn thịnh, là niềm tự hào của cả một dân tộc.

Ở đất Thái Lan, voi trắng bước lên cả lá cờ. Từ thế kỷ mười chín, hình con voi trắng giữa nền cờ để cả thế giới nhìn thấy linh vật thiêng nhất của họ.

Voi cũng đến rất gần với chúng ta. Vương quốc Champa xưa dùng voi chiến làm trụ cột quân đội. Và triều đình Việt Nam coi voi trắng là lễ vật cống nạp quý giá bậc nhất. Khi một con voi trắng được dâng lên, người ta tin đó là điềm lành cho cả vương triều.

Hình con voi ấy còn được tạc vào đá, ở lại với chúng ta đến tận hôm nay. Tại Thánh địa Mỹ Sơn giữa thung lũng Quảng Nam và tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm ở Đà Nẵng, những hình voi bằng đá của người Chăm vẫn còn đó, chờ cả nhà đến đặt tay lên lớp đá rêu phong.

Cả nhà ơi, từ đáy biển sữa của thần thoại Ấn Độ, con voi trắng Airavata đã bơi vào trái tim của cả một vùng đất.