Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô
Ở vùng giáp ranh giữa Tây Nguyên và Duyên hải Nam Trung Bộ, có một khu rừng đặc dụng mang trong mình những cảnh quan mà ít khu bảo tồn nào ở Việt Nam có được.
Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô nằm tại xã Ea Sô, huyện Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk. Khu bảo tồn có diện tích khoảng hai mươi sáu nghìn tám trăm bốn mươi tám héc ta, trải dài trên địa bàn huyện Ea Kar, giáp tỉnh Gia Lai và Phú Yên. Nằm trên trục Quốc lộ hai mươi chín trên đường đi Phú Yên, khu bảo tồn cách trung tâm huyện Ea Kar khoảng hai mươi cây số.
Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã phê duyệt đề án du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Ea Sô cho giai đoạn từ năm hai nghìn không trăm hai mươi mốt đến năm hai nghìn không trăm ba mươi, theo Quyết định số một nghìn bốn trăm linh ba ngày bốn tháng năm năm hai nghìn không trăm hai mươi bốn.
Điều làm Ea Sô khác biệt so với hầu hết khu rừng đặc dụng ở Việt Nam là những trảng cỏ bằng phẳng và rộng lớn trải dài giữa lòng rừng. Đây là sinh cảnh sống còn cho các loài thú móng guốc và động vật ăn cỏ, một cảnh quan gần như không tìm thấy ở bất kỳ khu bảo tồn nào khác trong nước.
Ngoài đồng cỏ, Ea Sô còn có hệ thống suối Ea Puich chảy dọc theo các cánh rừng nguyên sinh, tạo ra các thác đẹp. Thác Bay nằm trong vùng lõi khu bảo tồn được trang thông tin quốc gia về bảo tồn thiên nhiên mô tả là thác cao gần ba mươi mét, rộng gần hai trăm mét và kéo dài gần một nghìn mét từ đỉnh đến chân thác. Đây là quy mô cảnh quan đáng kể. Khu ven hồ thủy điện Krông H'Năng cũng được đề án xác định là một trong hai điểm du lịch sinh thái chính.
Về đa dạng sinh học, năm hai nghìn không trăm hai mươi lăm, tỉnh Đắk Lắk công bố kết quả khảo sát ghi nhận bảy trăm tám mươi chín loài thực vật có mạch, một trăm bảy mươi chín loài chim, ba mươi loài thú và bốn mươi tám loài bò sát và ếch nhái tại Ea Sô. Đáng chú ý nhất là năm đó lần đầu tiên ghi nhận cheo cheo lưng bạc và diều cá bé tại khu vực này, qua khảo sát khoa học và bẫy ảnh.
Cả nhà có biết, Quốc lộ hai mươi chín chạy khoảng hai mươi bốn cây số xuyên qua giữa khu bảo tồn này. Đó là một áp lực thật sự, vì con đường mang theo tiếng ồn, xe cộ và nguy cơ xâm nhập trái phép ngay vào vùng lõi. Chính vì vậy, cánh rừng còn giữ được đến hôm nay là nhờ nỗ lực bảo vệ kiên trì của những người gắn đời mình với Ea Sô.
Đứng giữa trảng cỏ lúc sáng sớm, nghe tiếng chim rừng vọng lại từ phía suối Ea Puich, nhìn dải rừng nguyên sinh trải dài đến tận chân mây, cả nhà sẽ hiểu tại sao Ea Sô xứng đáng được giữ gìn.