Biển Ba Động
Biển miền Tây có cái đẹp riêng. Không phải đẹp kiểu Nha Trang hay Đà Nẵng, không có vịnh sâu và nước xanh ngọc. Nhưng nếu biết cách nhìn và biết câu chuyện ẩn sau tên gọi, Ba Động sẽ cho cả nhà một trải nghiệm khó quên.
Biển Ba Động nằm tại phường Trường Long Hòa, tỉnh Vĩnh Long, trước đây thuộc xã Trường Long Hòa, thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Khu vực này nằm giữa cửa Cung Hầu của sông Tiền và cửa Định An của sông Hậu, hướng ra Biển Đông.
Vị trí đó giải thích cho màu nước và màu cát ở đây. Đây là vùng biển chịu ảnh hưởng phù sa từ nhiều cửa sông. Phần lớn ven biển Đồng bằng sông Cửu Long là bãi bùn và nước đục phù sa. Riêng Ba Động lại có điều hiếm: một dải cát dài hơn mười cây số, chạy từ ấp Nhà Mát tới ấp Cồn Trứng. Khi thủy triều xuống, bãi cát thoai thoải có thể phơi rộng ra hàng trăm mét. Giữa một vùng ven biển toàn phù sa, dải cát ấy là điều hiếm thấy.
Vì vậy, khi đến Ba Động, cả nhà hãy hiểu từ đầu: đây là biển miền Tây, không phải biển miền Trung. Cái hay không nằm ở nước xanh hay cát trắng. Cái hay nằm ở bãi cát hiếm giữa vùng nhiều phù sa, ở nhịp thủy triều, ở hàng phi lao che chắn gió và câu chuyện lịch sử nhiều lớp gắn với mảnh đất này.
Lịch sử Ba Động bắt đầu khá sớm. Khoảng gần ba thế kỷ trước, những ngư dân từ vùng Bình Thuận đã vào đây định cư, mang theo địa danh Ba Động và tín ngưỡng thờ Bà Cố Hỷ. Vùng Trường Long Hòa và Duyên Hải còn gắn với nhiều lớp lịch sử kháng chiến và đường Hồ Chí Minh trên biển. Đó là câu chuyện ít du khách ngờ tới khi nghĩ về một bãi biển miền Tây.
Rồi đến đầu thế kỷ hai mươi, người Pháp phát hiện tiềm năng nghỉ dưỡng của Ba Động. Họ dựng tại đây một khu nghỉ mát, gần đó có sân golf mini, khi ấy gọi là sân cù, dành cho quan chức và giới thượng lưu trong tỉnh cùng các tỉnh lân cận về nghỉ cuối tuần. Trải qua chiến tranh, các công trình ấy không còn, nhưng chúng để lại dấu vết trong tên gọi. Ấp Nhà Mát và ấp Cồn Cù vẫn tồn tại đến ngày nay, lặng lẽ kể lại một lớp ký ức đã bị thời gian phủ lên.
Sau khi tỉnh Trà Vinh được tái lập năm một nghìn chín trăm chín mươi hai, địa phương trồng rừng phòng hộ phi lao và dựng bờ kè chống sạt lở cho Ba Động.
Dọc theo bãi, cả nhà sẽ thấy hàng phi lao xanh thẫm nối nhau chắn gió và bờ kè ôm lấy mép cát. Hai yếu tố ấy không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn giữ đất, giảm sạt lở. Với vùng ven biển miền Tây, nơi thủy triều và sóng vỗ về suốt ngày đêm, đó là tấm áo giáp lặng lẽ cho cả một dải bờ.
Và Ba Động còn có vị riêng để nhớ. Đó là đĩa chù ụ rang me cay nồng, là nghêu, ốc, tôm sú tươi rói vừa vớt lên, là chén nước mắm rươi đậm đà chỉ vùng đất này mới làm ra. Ăn một bữa hải sản ở đây, cả nhà sẽ thấy biển miền Tây thấm vào tận đầu lưỡi.
Ba Động đẹp hơn khi đặt giữa cụm điểm ven biển quanh nó. Gần đó là Thiền viện Trúc Lâm Trà Vinh, là Bến tiếp nhận vũ khí Cồn Tàu, Đình miếu Cồn Trứng, Hải đăng Vàm Láng Nước, Lầu Bà Thượng và mộ cổ Ba Động. Hiểu theo nghĩa ấy, Ba Động không chỉ là một bãi biển để tắm. Nó là cửa ngõ mở vào cả một vùng đất ven biển có chiều sâu lịch sử, tín ngưỡng và thiên nhiên.
Hãy hình dung một buổi chiều ở Ba Động. Thủy triều rút xuống, để lại dải cát thoai thoải trải rộng hàng trăm mét, ướt mịn và ánh lên màu nâu vàng của phù sa. Hàng phi lao reo vi vu trong gió, sóng vỗ chầm chậm, và đâu đó vọng lại câu chuyện gần ba thế kỷ của những người mở đất. Đó là vẻ đẹp riêng của biển miền Tây, mộc mạc, lặng lẽ, mà ai một lần đứng đây sẽ còn nhớ mãi.