Sở Chỉ huy chiến dịch Thẩm Pua , Điện Biên Phủ
Có những nơi mà giá trị của chúng không nằm ở vẻ ngoài, không nằm ở quy mô kiến trúc hoành tráng, mà nằm hoàn toàn ở những gì đã xảy ra bên trong. Sở Chỉ huy chiến dịch Thẩm Pua là một trong những nơi như vậy.
Nhìn bên ngoài, đây là một cái hang đá vôi ở huyện Tuần Giáo, Điện Biên. Chân núi đá vôi Pú Hồng Cáy. Khoảng trống trước cửa hang khoảng sáu mươi mét vuông. Bãi đất bằng hơn mười héc ta gần đó. Suối Nậm Hua chảy cách khoảng một trăm mét. Không có gì quá đặc biệt về mặt địa lý.
Nhưng từ ngày mười bảy tháng mười hai năm một nghìn chín trăm năm mươi ba đến ngày mười bảy tháng một năm một nghìn chín trăm năm mươi tư, trong ba mươi hai ngày đó, đây là Sở Chỉ huy đầu tiên của Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Chiến dịch khi đó mang bí danh là Chiến dịch Trần Đình. Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm Tổng tư lệnh.
Báo Quân đội nhân dân mô tả đây là địa điểm đặt Sở Chỉ huy đầu tiên. Cách trung tâm Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ khoảng sáu mươi lăm cây số. Đủ xa để an toàn, đủ gần để theo dõi.
Trong ba mươi hai ngày đó, Bộ Chỉ huy chiến dịch họp nhiều lần. Tại đây, các quyết định quan trọng của giai đoạn chuẩn bị đầu tiên được đưa ra. Rồi Sở Chỉ huy chuyển sang địa điểm thứ hai là Huổi He. Sau đó mới là Mường Phăng, nơi chiến dịch được chỉ huy đến ngày kết thúc.
Ba sở chỉ huy, ba giai đoạn, một chiến dịch. Thẩm Pua là điểm mở đầu của chuỗi đó.
Cơ quan quản lý di tích tỉnh Điện Biên xác nhận Thẩm Pua là di tích thành phần thuộc Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt Chiến trường Điện Biên Phủ, theo Quyết định một nghìn hai trăm bảy mươi hai của Thủ tướng Chính phủ ngày mười hai tháng tám năm hai nghìn không trăm lẻ chín.
Để đến được đây, cả nhà phải đi theo người địa phương dẫn đường, men theo suối Nậm Hua vào tận chân núi. Thẩm Pua không có biển quảng cáo hoành tráng, không có đường bê tông rộng rãi, không có hàng quán phục vụ khách. Đó chính xác là cách một di tích thực sự trông như thế nào khi chưa bị thương mại hóa. Và đó cũng là lý do đứng ở đây cảm giác khác hoàn toàn so với việc đứng trước các di tích đã được tô vẽ và sắp xếp lại cho đẹp mắt.
Ba mươi hai ngày ở đây. Các cuộc họp trên sa bàn và bản đồ. Những quyết định định hình kết quả của chiến dịch. Và sau đó Bộ Chỉ huy rời đi, để lại hang đá với người dân địa phương và hàng chục năm lịch sử im lặng bên trong.
Bây giờ đứng trước cửa hang, nghe tiếng suối Nậm Hua chảy qua và gió lùa vào vách đá vôi, cả nhà đang đứng đúng ở điểm mở đầu của chuỗi địa điểm đã chỉ huy nên một trong những chiến dịch lớn nhất của lịch sử dân tộc.