Bản Lao Chải
Có những cảnh đẹp mà không cần giải thích nhiều. Chỉ cần nhìn.
Khi đi xuống thung lũng Mường Hoa từ Sa Pa, qua những đoạn đường uốn theo sườn núi, cả nhà sẽ thấy Lao Chải hiện ra giữa những lớp ruộng bậc thang xếp tầng từ chân đồi lên cao. Đây là không gian mà người ta hay nhìn thấy trong ảnh Sa Pa, nhưng đứng trực tiếp trước nó thì khác hoàn toàn.
Lao Chải là một điểm trong không gian du lịch bản làng Sa Pa, Lào Cai. Khu vực này nằm trên tuyến tham quan chính thức của tỉnh Lào Cai. Tuyến ấy đi từ Sa Pa qua Lao Chải, Tả Van, Bản Hồ, Thanh Phú, Nậm Sài, Nậm Cang rồi vòng về lại Sa Pa. Lao Chải không đứng một mình. Nó là một chặng trong hành trình dài qua nhiều bản làng và cảnh quan thung lũng.
Ruộng bậc thang ở đây là phần quan trọng.
Ruộng bậc thang Sa Pa được công nhận là Di tích danh thắng quốc gia năm hai nghìn mười ba. Diện tích bảy trăm bốn mươi chín héc ta trải khắp ba xã Lao Chải, Tả Van và Hầu Thào. Đây là loại hình canh tác lúa nước gắn với tri thức bản địa của các cộng đồng Mông, Dao và Giáy. Nghĩa là những thửa ruộng trước mắt cả nhà không phải cảnh quan trang trí. Đó là kết quả của nhiều đời người học cách trồng lúa trên sườn dốc, dẫn nước từ khe cao xuống từng bậc, giữ bờ và chăm ruộng qua từng mùa.
Sa Pa là không gian du lịch bản làng của năm nhóm dân tộc thiểu số sống xen nhau: Mông, Dao, Tày, Giáy và Xa Phó. Lao Chải nằm giữa không gian ấy. Bước trong bản, cả nhà sẽ nghe tiếng nói lạ tai, thấy những bộ váy áo nhuộm chàm phơi trước hiên, ngửi mùi khói bếp len qua mái nhà gỗ.
Đến đây hai lần trong năm, cả nhà sẽ thấy hai Lao Chải khác hẳn nhau. Tháng năm, tháng sáu là mùa nước đổ. Người ta dẫn nước từ khe cao xuống, từng bậc ruộng loáng nước như những tấm gương bậc thang hứng cả bầu trời. Đến tháng chín là mùa vàng. Cả sườn núi rực lên màu lúa chín, lớp này gối lớp kia chạy mãi xuống lòng thung lũng.
Lao Chải đẹp không phải vì hoành tráng mà vì bình dị. Một nếp nhà gỗ tựa lưng vào núi. Một con đường đất men theo bờ ruộng. Một người đàn bà cúi lưng cấy lúa giữa làn mây sà thấp. Đó là vẻ đẹp chỉ cần đứng lặng mà nhìn, rồi nhớ mãi.