Bản Sín Chải
Rời trung tâm thị xã Sa Pa khoảng bốn cây số, con đường lên dần theo sườn dãy Hoàng Liên Sơn. Nhà cửa thưa đi. Nương ruộng mở ra. Và bản Sín Chải hiện ra trong một thung lũng nhỏ, yên tĩnh, bao quanh bởi rừng núi và những thửa ruộng bậc thang.
Báo Lào Cai mô tả Sín Chải là nơi khá vắng lặng và nguyên sơ, được thiên nhiên bao bọc với không khí trong lành. Đây là thôn thuộc xã Hoàng Liên, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai, và cũng là một trong những bản người Mông còn gần trung tâm Sa Pa nhất.
Cộng đồng sinh sống ở bản chủ yếu là người Mông. Không gian sống của họ gắn chặt với địa hình: nhà dựng trên sườn dốc, ruộng bậc thang bám theo vách núi, vườn rau và nương ngô xen kẽ quanh nhà. Theo Báo Lào Cai, những thửa ruộng bậc thang quanh đây có tuổi đời hàng trăm năm. Người ta khai phá từng tầng đất theo sườn núi, dẫn nước từ khe suối trên cao xuống, và từ đó mà có lúa. Mỗi mùa mang một sắc riêng: nước tràn trắng bạc tháng ba tháng tư, lúa non xanh mướt tháng năm tháng sáu, ngả vàng vào tháng chín, thu hoạch vào tháng mười.
Nghề thủ công của người Mông ở đây cũng là phần không thể tách rời khỏi đời sống. Báo Lào Cai ghi lại rằng phụ nữ Mông đến tuổi trưởng thành phải biết se lanh, dệt vải và may váy áo. Quy trình bắt đầu từ trồng cây lanh, thu hoạch vào đầu tháng tám, tước vỏ, se sợi, dệt thành vải. Rồi nhuộm chàm bằng lá và nước tro thảo mộc để lên màu xanh đậm đặc trưng. Trên tấm vải đó, người phụ nữ thêu hoa văn hình học, đường xoáy, đường chữ thập, bằng chỉ màu hoặc bằng kỹ thuật vẽ sáp ong. Mỗi tấm vải là nhiều ngày, nhiều tuần bên khung dệt và kim chỉ.
Đây là nghề sống, không phải nghề biểu diễn. Khi cả nhà đi qua bản và bắt gặp một người phụ nữ đang ngồi thêu trước hiên nhà, đó chỉ là một buổi làm việc bình thường trong ngày của họ. Từng đường kim, từng sợi chàm, đều thấm vào tấm vải cái nhịp sống lặng lẽ mà bền bỉ của người Mông nơi đây.
Bản Sín Chải còn gắn với ký ức của những người từng leo bộ lên Fansipan theo con đường cũ. Báo Nhân Dân ghi lại rằng trước khi có cáp treo, tuyến đi qua phía Sín Chải là một trong hai lối lên đỉnh chính. Nó ngắn hơn tuyến Cát Cát, nhưng đường rừng dài, dốc cao và khó đi hơn. Đó là phần lịch sử ít được nhắc đến, kết nối bản với câu chuyện dài về Fansipan và những bước chân người vùng cao.
Sín Chải là nơi để đi thật chậm. Đứng giữa thung lũng, cả nhà sẽ nghe tiếng nước từ khe suối chảy xuống ruộng bậc thang. Mùi chàm thoảng trong gió. Và những tầng ruộng đổi màu theo mùa như một tấm thổ cẩm khổng lồ trải dài trên sườn núi.
Ở đó, trên sườn dãy Hoàng Liên Sơn, mây vẫn vắt ngang đỉnh núi và khói bếp vẫn vương trên mái nhà gỗ. Một người phụ nữ Mông vẫn cúi mình bên khung dệt, thêu tiếp những đường hoa văn mà bao đời bà mẹ trước đã thêu.