Động Tả Phìn
Ánh đèn rọi vào vòm đá. Những khối nhũ đá hiện ra lờ mờ, rồi rõ dần theo từng bước chân: hình hoa lá treo ngược trên trần, những tấm rèm đá mỏng tang như đăng ten, dải nhũ nhỏ nhỏ chạy dọc theo vách núi. Đó là thế giới bên trong Động Tả Phìn.
Động nằm ở thôn Sả Xéng, xã Tả Phìn, thị xã Sa Pa, tỉnh Lào Cai, trong lòng ngọn núi mà người Dao Đỏ gọi là Trị San Kỳ. Báo Lào Cai dẫn lại rằng trong tiếng của người Dao ở đây, Trị San Kỳ có nghĩa là núi đồi đằng sau, chỉ vị trí của ngọn núi nằm sau những bản làng. Người Dao Đỏ gắn bó với hang động này qua nhiều thế hệ, coi đó như một phần của cảnh quan và ký ức cộng đồng.
Theo Báo Lào Cai, Động Tả Phìn là hang động karstic hình thành trong núi đá vôi. Bên trong có nhũ đá muôn hình vạn trạng: những khối hình hoa lá trên vòm trần, những tấm rèm đá rủ xuống như lớp thêu thiên nhiên, và các mạch nước ngầm vẫn còn chảy trong lòng hang. Đây là sản phẩm của hàng triệu năm nước thấm qua đá vôi, khoét dần, bồi đắp dần thành một không gian mà con người chỉ có thể bước vào và nhìn chứ không thể tạo ra.
Năm hai nghìn không trăm mười bảy, Động Tả Phìn được xếp hạng di tích quốc gia danh lam thắng cảnh. Đây là công nhận chính thức đối với cả giá trị thiên nhiên lẫn giá trị lịch sử và văn hóa của động.
Báo Lào Cai cũng kể về hướng dẫn viên Lý Quang Sì, người gắn bó với Động Tả Phìn hơn mười sáu năm. Là người Dao, ông dẫn khách vào hang vừa chỉ ra từng khối nhũ đá đặc biệt, vừa kể lại những câu chuyện mà cộng đồng truyền miệng từ đời này qua đời khác. Ánh đèn điện trong hang chỉ đủ soi lối đi, và đèn pin là vật không thể thiếu khi vào sâu hơn.
Động Tả Phìn không phải điểm tham quan đứng riêng lẻ. Cả nhà thường ghé nơi đây trong tuyến tham quan bản Tả Phìn, kết hợp với làng người Dao Đỏ, trải nghiệm tắm lá thuốc Đìa zảo xin và tu viện cổ thời Pháp nằm giữa núi. Bản Tả Phìn cách trung tâm Sa Pa khoảng mười hai cây số theo Báo Lào Cai, là một trong những điểm cộng đồng thu hút nhiều khách nhất trong vùng.
Bước ra khỏi động, nhìn lại núi Trị San Kỳ trong buổi chiều Sa Pa, cả nhà sẽ hiểu vì sao người Dao Đỏ nơi này đã gắn bó và gìn giữ nơi này qua bao nhiêu đời.