Bản Ý Linh Hồ
Bước ra khỏi trung tâm Sa Pa và đi theo hướng thung lũng, cả nhà sẽ cảm thấy không khí thay đổi. Tiếng xe thưa dần. Đường đất thay nhựa. Hai bên là ruộng bậc thang và sườn núi, phía trên là dãy Hoàng Liên Sơn. Đó là đoạn đầu của tuyến đi bộ xuống thung lũng Mường Hoa, và Bản Ý Linh Hồ là một điểm dừng chân trên tuyến đó.
Tuyến đi này khởi đầu từ Sa Pa, qua Cát Cát và Ý Linh Hồ đến Tả Van rồi xuống Bản Hồ, một hành trình dọc dãy Hoàng Liên Sơn và thung lũng Mường Hoa. Tuyến này không đòi hỏi kỹ năng leo núi. Đường mòn uốn theo sườn dốc thoải, hợp với cả nhà có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi cùng đi.
Thung lũng Mường Hoa trải dài hơn hai mươi cây số, là không gian sống của nhiều cộng đồng dân tộc thiểu số, gồm người Tày, Mông, Dao và Giáy. Trong thung lũng này có những bản làng nằm rải theo sườn núi, mỗi bản giữ nét sinh hoạt và canh tác riêng. Ý Linh Hồ là một trong số đó, nằm gần khu vực Lao Chải về phía trung tâm Sa Pa.
Điểm nổi bật nhất khi đi qua Ý Linh Hồ là cảnh quan ruộng bậc thang. Bản Lao Chải và bản Ý Linh Hồ mở ra một góc nhìn rộng, nơi lúa vàng nối dài đến tận chân trời. Ruộng bậc thang ở đây không phải cảnh trang trí. Đó là kết quả lao động nhiều đời của người dân tộc thiểu số, những người đục vào sườn dốc, đắp bờ, dẫn nước từ khe suối xuống từng bậc để trồng lúa trên địa hình núi cao.
Vùng ruộng bậc thang này nằm trong một di sản được công nhận. Ruộng bậc thang Sa Pa đã được công nhận là Di tích danh thắng quốc gia vào năm hai nghìn lẻ mười ba. Tổng diện tích lên đến bảy trăm bốn mươi chín héc ta, trải khắp các xã Lao Chải, Tả Van và Hầu Thào. Khu vực Ý Linh Hồ nằm trong chính vùng cảnh quan đó.
Khi đi trong bản, cả nhà sẽ thấy những nếp nhà, vườn rau, sân phơi và người dân đang làm công việc của một ngày thường. Đây là đời sống thật, không phải màn trình diễn dành cho khách. Người dân ở đây canh tác và sinh hoạt như mọi ngày, dù có khách đi qua hay không. Tiếng gà, tiếng chân trâu, khói bếp lẫn trong sương sớm, tất cả cứ tự nhiên trôi qua trước mắt người đi đường.
Tuyến đi bộ qua Ý Linh Hồ rồi tiếp tục xuống Lao Chải và Tả Van là một trong những cách để thấy thung lũng Mường Hoa từ bên trong, chứ không phải từ xa. Ruộng nước mùa tháng năm tháng sáu phản chiếu cả bầu trời, ruộng lúa chín mùa tháng chín vàng rực đến tận chân núi, rồi mùa xanh giữa hè lại khoác lên một sắc khác. Mỗi lần đặt chân đến, cả nhà sẽ gặp một Ý Linh Hồ khác. Và khi nắng chiều buông xuống thung lũng, từng bậc ruộng lấp lánh như những nấc thang dẫn lên tận trời, in mãi vào lòng người đã một lần đi qua.