Cầu Rồng, Đà Nẵng

Con rồng ở Đà Nẵng nặng gần chín nghìn tấn thép. Vậy mà nó vẫn bay ngang qua sông Hàn, đầu ngẩng cao về phía biển Đông. Và vào những tối cuối tuần, miệng con rồng còn làm một việc lạ hơn nữa: nó phun ra lửa, rồi phun ra nước.

Nghe thì thật khó tin. Rồng đâu có thật. Thép nặng như thế thì làm sao bay. Còn lửa với nước vốn là hai thứ chẳng bao giờ chịu ở chung, sao lại cùng ra từ một cái miệng? Muốn gỡ từng câu hỏi một, phải bắt đầu từ chỗ con rồng đang nằm.

Con rồng ấy chính là Cầu Rồng, cây cầu thứ sáu bắc qua sông Hàn. Cầu nằm trên trục đông tây của thành phố. Một đầu nối với đường Nguyễn Văn Linh bên bờ tây, đầu kia nối với đường Võ Văn Kiệt bên bờ đông. Đây là con đường ngắn nhất đi từ sân bay quốc tế Đà Nẵng ra vùng biển phía đông.

Cây cầu dài sáu trăm sáu mươi sáu mét, trên mặt cầu có sáu làn xe chạy và hai làn dành cho người đi bộ. Ban ngày, dòng xe cứ thế lướt qua sông, chạy dọc theo thân rồng, và ít ai nghĩ rằng mình đang đi bên cạnh một sinh vật huyền thoại.

Lời giải đầu tiên nằm ngay ở thân rồng. Con rồng không phải là mặt đường. Con rồng là một hệ vòm thép uốn lượn, dài năm trăm sáu mươi tám mét. Còn mặt cầu là những dầm thép hình hộp, được treo vào hệ vòm ấy bằng cáp. Vậy là con rồng không chỉ bay một mình. Nó đang gánh cả con đường bên dưới, gánh cả dòng người qua sông mỗi ngày.

Con rồng có đủ đầu, thân, đuôi và cả vảy. Riêng cái đầu đã dài hơn mười tám mét, nặng gần hai trăm tấn. Thân rồng dài năm trăm ba mươi mét, uốn lên rồi hạ xuống trên mặt nước. Đuôi rồng dài hơn mười chín mét. Chỉ tính riêng phần vảy thôi cũng đã nặng gần một trăm hai mươi tấn.

Phần dầm thép bên dưới được làm thành ba mươi tư đốt, đốt nặng nhất nặng tới một trăm bốn mươi bốn tấn, và mỗi đốt phải mất chừng mười hai ngày mới hoàn thành. Rồi cả công trình được sơn năm lớp, vừa để chống ăn mòn, vừa để khoác lên thân rồng màu áo của nó.

Công trình khởi công ngày mười chín tháng bảy năm hai nghìn lẻ chín. Gần bốn năm sau, ngày hai mươi chín tháng ba năm hai nghìn mười ba, cầu được khánh thành, đúng dịp kỷ niệm ba mươi tám năm ngày giải phóng Đà Nẵng.

Nhưng vì sao lại là một con rồng, mà không phải một cây cầu thẳng tắp?

Cuối năm hai nghìn lẻ năm, thành phố mở một cuộc thi thiết kế. Tám đơn vị tư vấn đến từ Việt Nam, Nhật Bản, Đức và Mỹ cùng góp sức. Phương án được chọn, vượt qua nhiều phương án khác, là của một công ty tư vấn Mỹ. Và hình tượng họ đặt lên dòng sông là con rồng thời Lý.

Nhà Lý trị vì từ năm một nghìn lẻ chín đến năm một nghìn hai trăm hai mươi lăm, tức là từ thế kỷ mười một đến thế kỷ mười ba. Rồng thời ấy có dáng rất riêng: thân tròn, thon và dài, uốn lượn nhiều khúc mềm mại như sóng nước, miệng thường ngậm một viên ngọc. Đó là con rồng hiền hòa, uyển chuyển, mang dáng dấp của người Việt.

Người xưa còn kể rằng, khi vua Lý Thái Tổ dời đô ra thành Đại La, trên đoàn thuyền ngự, nhà vua thấy có rồng vàng hiện lên. Kinh đô mới vì thế mang tên Thăng Long, nghĩa là rồng bay lên. Hơn một nghìn năm sau, con rồng mềm mại ấy lại bay lên một lần nữa, lần này bằng thép, trên một dòng sông miền Trung.

Đầu rồng ngẩng cao, hướng ra biển Đông. Cả thân rồng uốn lượn qua sông như đang trườn mình ra khơi, chỉ chờ một cơn gió là cất cánh.

Khi trời tối, con rồng thay áo. Hơn hai nghìn năm trăm điểm đèn thông minh bật sáng dọc thân. Ánh sáng có thể đổi màu theo từng lễ hội, từng sự kiện của thành phố. Bóng rồng in xuống mặt sông Hàn, lung linh theo từng gợn nước, như có hai con rồng, một con trên trời, một con dưới sóng.

Và rồi đến điều khó tin nhất. Vào các tối cuối tuần và những dịp lễ lớn, thường khi đồng hồ điểm chín giờ, người ta đứng dọc hai bờ sông, ngước nhìn về phía đầu rồng và chờ đợi. Bỗng từ miệng rồng, một ngọn lửa thật bùng ra. Lửa phun hai lượt, mỗi lượt chín lần, kéo dài chừng hai phút. Mỗi lần lửa bùng lên, cả khúc sông như sáng rực theo một nhịp thở của rồng.

Lửa vừa tắt, con rồng đổi ý. Lần này là nước. Nước phun ba lượt, trong chừng ba phút, bung ra thành một màn sương trắng. Dưới ánh đèn đổi màu, màn sương ấy lấp lánh giữa đêm, rồi tan dần vào không khí bên sông.

Rồng có thật, vì con người đã dựng nó lên bằng thép, bằng cáp và bằng bao nhiêu ngày làm việc. Thép bay được, vì thân rồng là một vòm cong đủ sức gánh cả con đường. Lửa và nước cùng ra từ một cái miệng, vì chúng thay phiên nhau: lửa phun xong rồi nước mới đến, nên hai thứ chẳng bao giờ phải gặp nhau. Biết hết rồi, các bạn nhỏ vẫn sẽ thấy điều đó kỳ diệu như lần đầu.

Đêm xuống thêm một chút. Màn sương cuối cùng rơi xuống mặt sông. Con rồng gần chín nghìn tấn thép lại nằm yên giữa ánh đèn, đầu vẫn ngẩng cao về phía biển Đông, như chưa từng thở ra lửa, chưa từng thở ra nước.