Cầu Thê Húc
Buổi sáng sớm ở bờ hồ Hoàn Kiếm, trước khi phố Đinh Tiên Hoàng đông xe, có một khoảng lặng đặc biệt. Mặt hồ phẳng. Sương còn vương. Và trên mặt nước đó, một vệt đỏ nhỏ phản chiếu lên từ cây cầu mười lăm nhịp dẫn ra đảo Ngọc. Đó là Cầu Thê Húc, cây cầu đỏ nổi tiếng nhất Hà Nội.
Tên Thê Húc, theo Báo Hà Nội Mới, có nghĩa là giọt ánh sáng đậu lại. Cái tên đó không phải ngẫu nhiên. Đây là cầu hướng đông. Mỗi buổi sáng, ánh nắng đầu tiên lên từ phía đó, rọi thẳng vào sắc đỏ son của gỗ và lan ra mặt hồ.
Năm một nghìn tám trăm sáu mươi lăm, nhà nho Nguyễn Văn Siêu đứng ra chủ trì đại tu Đền Ngọc Sơn. Đây không phải việc nhỏ. Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội ghi lại rằng trong đợt đại tu này, Nguyễn Văn Siêu cho xây đình Trấn Ba, dựng Tháp Bút khắc ba chữ "Tả Thanh Thiên". Ông còn đặt Đài Nghiên trước cổng và bắc Cầu Thê Húc nối bờ với đảo. Cả một không gian văn hóa được định hình trong một đợt công trình duy nhất.
Cầu có mười lăm nhịp, ba mươi hai cột gỗ tròn sơn đỏ son xếp thành từng đôi, dài bốn mươi lăm mét và rộng hai phẩy sáu mét. Ban đầu cầu không có lan can. Kiến trúc giản dị, màu đỏ chói, dáng cong nhẹ như cầu vồng. Bấy nhiêu thôi cũng đủ để cây cầu trở thành biểu tượng thị giác của toàn bộ quần thể Hồ Gươm, như Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội xác nhận.
Nhưng cây cầu nhỏ này cũng từng gãy một lần.
Báo Hà Nội Mới ghi lại: Tết Nhâm Thìn năm một nghìn chín trăm năm mươi hai, người đi lễ đền quá đông, cầu Thê Húc bị sập. Không ai chủ ý phá, chỉ là quá nhiều người đứng trên một nhịp cầu gỗ mỏng manh. Sau đó, kiến trúc sư Nguyễn Ngọc Diệm được giao thiết kế lại. Ông giữ nguyên dáng cong và màu đỏ đặc trưng, nhưng thay hệ trụ đỡ bằng bê tông cắm sâu xuống lòng hồ để tăng độ bền. Cầu ngày nay là cầu được phục dựng theo nguyên bản đó.
Cây cầu này không đứng một mình. Phía bờ là Hồ Hoàn Kiếm, Di tích quốc gia đặc biệt rộng hơn một trăm mười lăm nghìn mét vuông. Phía đảo là Đền Ngọc Sơn với Trấn Ba Đình, tượng Trần Hưng Đạo và Văn Xương Đế Quân. Cầu Thê Húc là nhịp nối giữa hai thế giới đó: bờ đời thường và đảo tâm linh.
Chỉ bốn mươi lăm mét gỗ và sơn đỏ, nhưng Cầu Thê Húc mang theo hơn một trăm sáu mươi năm ký ức đô thị. Mỗi bước chân qua cầu là một lần nối hiện tại với thuở Nguyễn Văn Siêu nhìn ra hồ và quyết định dựng nên một không gian văn hóa cho đất Thăng Long.