Chè Huế
Ở Huế, có một thứ ngọt ngào đã đi từ bàn tiệc của vua xuống tới từng góc phố. Cả nhà đã nghe về chè Huế chưa?
Chè ở Huế không phải chỉ có một vị. Người Huế nấu chè theo từng mùa, từng dịp, từng loại nguyên liệu riêng. Hàng chục loại chè đã ra đời trong cung đình, mỗi loại mang một tên, một màu, một câu chuyện về người nấu và người thưởng thức.
Nhưng có một loại chè mà người ngoài nghe tên xong thường ngẩn ra. Đó là chè bột lọc nhân heo quay. Cả nhà thử hình dung nhé, vỏ ngoài trong veo, mềm mại như bột lọc bánh Huế, bên trong lại giấu một miếng thịt heo quay, đậm mặn và thơm bùi. Ngọt và mặn, thanh và đậm, cùng nằm trong một viên chè nhỏ. Ngày xưa, chỉ vua và hoàng gia mới được thưởng thức món kỳ lạ này.
Đó không phải là sự kết hợp ngẫu nhiên. Bếp cung đình Huế nổi tiếng vì sự tinh tế đến từng chi tiết nhỏ. Các đầu bếp hoàng gia không chỉ nấu để no, họ nấu để đẹp, để lạ, để khiến người ăn phải dừng lại và nghĩ. Chè bột lọc heo quay là một trong những thành quả tinh thần đó, một sáng tạo mà ngày nay người Huế vẫn còn giữ và tự hào kể lại.
Rồi từ trong cung, những công thức ấy dần lan ra. Theo thời gian, chè cung đình trở thành chè của dân gian. Những người nấu bếp hoàng gia truyền nghề cho gia đình, rồi gia đình truyền cho hàng xóm, rồi hàng xóm mở quán. Hương vị của vua, theo cách đó, trở thành hương vị của phố.
Đi giữa Huế hôm nay, cả nhà sẽ gặp những gánh chè, những quầy nhỏ ven đường, những bát chè nghi ngút hơi trong buổi chiều mát. Chè sen, chè đậu ngự, chè kê, chè môn, chè bột lọc, mỗi loại một màu, mỗi loại một câu chuyện riêng về vùng đất cố đô.
Với các bé, thử nghe thế này có hay không: ngày xưa, chỉ những đứa trẻ sống trong cung mới được nếm thứ chè vừa ngọt vừa mặn kỳ lạ đó. Nhưng ngày nay, cả nhà mình cũng có thể nếm được. Một ly chè nhỏ ở Huế, và cả nhà đã chạm tay vào một phần lịch sử của vùng đất này.
Đó là điều kỳ diệu của chè Huế. Nó ngọt, nó lạ, nó thật. Và mỗi lần nhấp một ngụm, cả nhà như đang ngồi cùng bàn với những thế hệ người Huế đã nấu, đã ăn, đã truyền lại hương vị này qua bao năm tháng.