Chim sẻ bị cắt lưỡi

Mỗi sáng, trước cả khi mặt trời lên khỏi hàng giậu, đã có một tiếng hót lảnh lót vang lên trong khu vườn nhỏ, trong trẻo như một giọt nước rơi vào chum sành. Đó là tiếng của một chú chim sẻ bé xíu, đậu ngay trên thành cửa sổ, chờ ông lão thức dậy.

Chuyện cổ của xứ Phù Tang kể lại rằng, chú chim sẻ ấy không phải chim hoang. Ông lão đã nuôi chim từ lúc còn bé tí, cho ăn từng hạt gạo trong chính bát cơm của mình, trò chuyện với chim mỗi ngày như với một đứa con nhỏ trong nhà.

Ông lão sống cùng vợ trong một căn nhà ven rừng. Mỗi bữa cơm, ông vẫn lặng lẽ để dành một nhúm gạo bên mép bát, phần cho chim sẻ ngoài cửa sổ. Bà lão thì khác hẳn, hễ chim sà xuống gần mâm cơm là bà gắt lên đuổi đi, giọng nói chẳng mấy khi dịu dàng.

Một hôm, bà lão nấu một nồi hồ bằng bột gạo để hồ mấy tấm áo cho cứng cáp. Xong việc, bà để bát hồ trên hiên rồi quay vào bếp. Chim sẻ nhìn thấy bát bột trắng, tưởng là phần ăn ông lão dành riêng cho mình, liền sà xuống mổ ăn cho đến hết.

Lúc quay ra, bà lão thấy bát hồ trống trơn, mặt bà tối sầm lại. Chim sẻ không hề giấu giếm, thật thà thưa ngay, con đã ăn mất bát hồ của bà rồi, con tưởng đó là phần bà để dành cho con.

Nhưng lời thật thà ấy chẳng làm bà nguôi giận. Bà lão nổi cơn thịnh nộ, vớ ngay lấy chiếc kéo đang để trên bàn. Chỉ trong chớp mắt, chim sẻ đau đớn hoảng loạn vụt bay thẳng ra khỏi nhà, không còn cất nổi một tiếng hót nào nữa. Tiếng hót quen thuộc mỗi sớm mai bỗng dưng biến mất khỏi khu vườn.

Chiều hôm ấy, ông lão đi làm đồng về, không nghe thấy tiếng chim quen thuộc đón mình ở cửa sổ như mọi ngày. Nghe vợ kể lại sự tình, lòng ông đau như cắt. Sáng hôm sau, ông không kịp ăn sáng, cứ thế xăm xăm bước vào rừng, cất tiếng gọi khắp các sườn đồi, chim sẻ ơi, chim đang ở nơi đâu, chim sẻ ơi, chim đang ở nơi đâu.

Ông lão đi mãi, qua hết ngọn đồi này đến ngọn đồi khác, tiếng gọi khản đặc mà vẫn không thấy bóng dáng chim đâu. Đến khi mặt trời đã ngả bóng, ông lạc bước vào một lùm tre rậm rạp, xanh biếc, thân tre cao vút san sát nhau. Giữa lùm tre ấy, ông nghe thấy đúng tiếng hót năm nào, trong trẻo, vẹn nguyên, chẳng thiếu một nhịp.

Chim sẻ bay ra đón ông, đậu ngay lên vai ông mừng rỡ. Lạ thay, tiếng hót của chim đã trở lại lành lặn như chưa từng có chuyện gì xảy ra. Chim dẫn ông vào sâu trong lùm tre, nơi có một ngôi nhà xinh xắn dựng bằng gỗ trắng ngần, sáng bừng như thể chưa từng có bụi bặm nào chạm tới.

Gia đình chim sẻ ra đón ông lão như đón người thân đi xa trở về. Mâm cỗ bày ra thơm lừng, hết món này đến món khác nối nhau bốc hơi ấm nóng, khiến ông lão chưa kịp ngồi xuống đã thấy lòng rộn ràng. Những chim con còn múa cho ông xem một điệu múa mà chúng gọi là suzume-odori, điệu múa của loài chim sẻ, đôi cánh nhỏ xòe ra xoay tròn khiến ông lão vỗ tay cười vui như trẻ nhỏ.

Đến lúc ông phải ra về, chim sẻ mang ra hai chiếc giỏ tre đan khéo léo, một chiếc to, một chiếc nhỏ. Ông lão sẽ chọn chiếc nào đây, cả nhà? Chim mời ông chọn lấy một chiếc mang theo làm quà. Ông lão nhìn chiếc giỏ to, lắc đầu cười hiền. Ta giờ đã già yếu rồi. Ta xin chiếc giỏ nhỏ này thôi, ông nói. Chim sẻ mỉm cười, tiễn ông ra tận đầu lùm tre.

Về đến nhà, ông lão đặt chiếc giỏ nhỏ xuống giữa sân, mở nắp ra xem. Cả ông lẫn bà đều sững sờ, bên trong không phải là món quà nhỏ bé như hình dáng chiếc giỏ, mà là vàng bạc châu báu sáng lấp lánh, chất đầy đến tận miệng giỏ. Từ hôm đó, cuộc sống của hai ông bà khấm khá hẳn lên, nhà cửa ấm no, chẳng còn phải lo từng bữa như trước.

Nghe chuyện chiếc giỏ nhỏ đã đầy vàng bạc như vậy, bà lão không kìm được lòng tham, cứ tiếc mãi giá như ông lão chọn chiếc giỏ to thì của cải hẳn phải nhiều hơn gấp bội. Không đợi ông lão cùng đi, bà tự mình tìm đường vào rừng, băng qua từng ngọn đồi, tìm đến đúng lùm tre xanh biếc ấy.

Chim sẻ vẫn giữ phép lịch sự đón bà lão vào nhà, dù trong lòng còn nhớ rõ chuyện cũ. Bà lão chẳng buồn ngồi lại dùng bữa hay xem điệu múa như ông lão từng được xem, chỉ nôn nóng đòi ngay chiếc giỏ to nhất. Chim sẻ mang giỏ to ra. Bà lão vội vàng khoác giỏ lên vai, quay lưng bước đi ngay, chẳng buồn đáp lại một lời cảm ơn nào.

Đi được nửa đường, lòng tham thúc giục, bà lão không đợi về đến nhà nữa, ngồi ngay xuống vệ đường, hai tay run run mở nắp giỏ ra. Giỏ vừa hé mở, một tiếng động lớn bật lên, cùng những hình thù kỳ lạ bật tưng tưng ra ngoài, kêu léo nhéo ầm ĩ cả một góc rừng. Bà lão giật bắn mình, buông rơi cả chiếc giỏ, ba chân bốn cẳng chạy thẳng về nhà, không dám ngoái đầu nhìn lại.

Bà lão về đến nhà, thở không ra hơi, tay không mang theo được thứ gì. Nhưng lạ thay, từ hôm ấy, bà bớt hẳn những lời cau có gắt gỏng ngày thường, giọng nói cũng dịu đi trông thấy. Ông lão vẫn ra vườn mỗi sáng như cũ, và cả nhà ơi, tiếng chim sẻ vẫn vọng về đâu đó trong gió, khi gần khi xa, như thể chưa từng rời khỏi khu vườn nhỏ ấy bao giờ.