Chùa Quán Sứ
Bước qua tam quan ba tầng cao, cả nhà rời tiếng còi xe và bước vào một khoảng yên khác hẳn. Mùi trầm thoảng từ điện chính. Tiếng tụng kinh nhè nhẹ vọng ra phố. Trên cao tam quan có lầu chuông, mái lợp ngói vảy cá đỏ. Đó là Chùa Quán Sứ, số bảy mươi ba phố Quán Sứ, quận Hoàn Kiếm.
Câu chuyện của tên gọi bắt đầu từ rất lâu trước khi có con phố này. Theo Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chùa khởi lập khoảng thế kỷ mười lăm dưới triều vua Lê Thế Tông. Thời ấy, sứ thần các nước phía Nam như Chiêm Thành và Ai Lao thường sang triều cống Thăng Long. Triều đình cho dựng một tòa công quán đón tiếp, gọi là Quán Sứ. Vì các vị sứ thần đều là Phật tử, trong khu công quán dựng thêm một ngôi chùa để các vị có nơi lễ Phật khi xa nhà.
Năm tháng qua đi, tòa công quán không còn. Nhưng ngôi chùa ở lại. Và cái tên Quán Sứ, vốn để chỉ nơi tiếp sứ, đã chuyển thành tên ngôi chùa.
Theo Giáo hội Phật giáo Việt Nam, từ ngày bốn đến ngày bảy tháng mười một năm một nghìn chín trăm tám mươi mốt, Đại hội thống nhất Phật giáo cả nước diễn ra chính tại đây. Đó là dấu mốc thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam mà chúng ta biết hôm nay. Từ đó, chùa Quán Sứ là trụ sở Trung ương của Giáo hội.
Trong khuôn viên chùa còn đặt Phân viện Nghiên cứu Phật học Việt Nam tại Hà Nội. Theo Báo Nhân Dân, Phân viện được Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội cho phép thành lập theo Quyết định số bốn nghìn hai trăm linh bốn, ký ngày mười bảy tháng chín năm một nghìn chín trăm chín mươi. Đây cũng là nơi đặt thư viện sách Phật học và Đại tạng Kinh.
Bước vào trong, cả nhà sẽ thấy một điểm đặc biệt mà ít chùa miền Bắc nào có. Báo Phật giáo cho biết, biển hiệu chính của chùa và nhiều câu đối, hoành phi đều được viết bằng chữ Quốc ngữ, thay vì chữ Hán theo lối cũ. Người đến lễ có thể đọc thẳng lời câu đối. Điện thờ chính sơn vàng, khung cửa gỗ, các pho tượng Phật được thờ trang nghiêm theo nghi thức Bắc tông.
Ngày rằm và mồng một âm lịch, sân chùa thường đông. Người Hà Nội đến thắp hương cầu bình an. Tiếng kệ, tiếng chuông, mùi trầm hòa vào nhau giữa phố. Cũng có những buổi lễ lớn của Giáo hội tổ chức tại đây vào dịp Phật đản, Vu lan, đầu năm và cuối năm.
Chùa Quán Sứ khác với những danh thắng Phật giáo đứng giữa thiên nhiên. Đây là một ngôi chùa đứng giữa phố, giữa nhịp xe, giữa đời sống thường ngày của Hà Nội. Phố xá ồn ào đến đâu, bước qua tam quan là cả nhà bước vào một nhịp khác. Mùi trầm, tiếng chuông, ánh vàng của điện thờ, và bên ngoài kia, dòng xe vẫn chạy. Hai thế giới cách nhau chỉ một bước chân.